|
INHOUDSOPGAVE...
Manuscripten ontstaan en astrologisch kader |
De pantakel (en niet pentakel, daar gaat het hier over) is een gegraveerde schijf die sinds de Middeleeuwen wordt gebruikt in de astrale magie. Een puur instrument van hoge magie, de vervaardiging ervan berust op een reeks strikte regels gebaseerd op astrologie, theurgie en de talismantraditie. Uitleg.
Om dieper te gaan en concreet met deze pantakels te werken, hebben we een complete en hoogwaardige verzameling van elk zegel gemaakt die hier te vinden is.
Manuscripten ontstaan en astrologisch kader
De term planetaire pantakel verschijnt in het middeleeuws Latijn dankzij de vertaling van een oud Arabisch traktaat genaamd Picatrix. Deze tekst, geschreven in de 11e eeuw, is een compilatie van meer dan tweehonderd bronnen over wat men astrale magie noemde – een vorm van magie die probeert de invloed van de sterren te vangen. Elke planeet wordt geassocieerd met een symbool, een goddelijke naam (Hebreeuws of Arabisch) en een tussenliggende geest, alles gegraveerd in een beschermende cirkel die bedoeld is om deze hemelse invloed te concentreren en te richten.
In de 16e eeuw herneemt de Duitse geleerde Heinrich Cornelius Agrippa dit oude materiaal en organiseert het opnieuw in zijn werk De occulta philosophia (Occulte filosofie). In het tweede boek presenteert hij tabellen die elke planeet verbinden met een bepaald metaal, een geometrische figuur (het zegel), een hemelse geest (of engelachtige intelligentie), evenals een geschikt moment om de talisman te maken of te activeren. Het idee is om de bewegingen van de hemel (astrologie) te verenigen met de kunst van het creëren van objecten geladen met intentie (talismanmagie).
Deze logica is ook terug te vinden, met een religieuzere toon en liturgische elementen, in een andere belangrijke tekst: de Sleutel van Salomo (Clavicula Salomonis in het Latijn), een zeer invloedrijk grimoire waarvan de beste handgeschreven exemplaren dateren uit de 15e tot 17e eeuw. Deze teksten werden gekopieerd en geïllustreerd in ateliers van monniken of geleerden, zogenaamde scriptoria, vooral in Italië aan het einde van de Renaissance.
Grafische structuur en materiële correspondenties
Een planetaire pantakel heeft de vorm van een schijf, meestal gestructureerd door concentrische cirkels en soms rasterlijnen. Binnenin is er een complexe compositie die Hebreeuwse letters, engelnamen, bijbelverzen of formules uit religieuze tradities combineert, evenals symbolen die eigen zijn aan de planeten (genaamd glyphes).
Eerste pantakel van Jupiter
Volgens De Sleutel van Salomo moet elke pantakel worden gemaakt van een specifiek metaal dat overeenkomt met de planeet: lood voor Saturnus, tin voor Jupiter, ijzer voor Mars, goud voor de Zon, koper voor Venus, kwik of een vluchtig legering voor Mercurius, zilver voor de Maan. Als dat niet mogelijk is, kunnen ze ook met inkt op onbeschreven perkament worden getekend, met een kleur die bij het hemellichaam past.
Denkers beïnvloed door Picatrix – zoals Marsilio Ficino of Pietro d’Abano – legden uit dat de cirkel van de pantakel de invloed van het hemellichaam insluit, terwijl de heilige namen die erop worden geschreven fungeren als spirituele schakels tussen de hemelse en aardse wereld.
Activatie rituelen en Europese overdracht
Volgens de traditie is het niet genoeg om de pantakel alleen te maken om hem actief te maken: hij moet ook geactiveerd worden. Dit gebeurt via een precies ritueel: graveren, parfumeren (men zegt roken, omdat hij door de rook van een gewijde wierook wordt gehaald), en verzegelen (dat wil zeggen wijden en magisch sluiten) op het exacte moment dat de corresponderende planeet dominant is aan de hemel. Dit wordt een planetaire uur genoemd.
Eenmaal geactiveerd kan de pantakel om de hals worden gedragen, aan een deur worden gehangen, boven een altaar worden opgehangen of op een strategische plek worden verborgen. Volgens De Sleutel van Salomo kan deze schijf zijn drager beschermen tegen vergiftiging, vuur, verdrinking of betoveringen, sociale gunsten aantrekken of dienen als een magisch mandaat om geesten te bevelen.
Er zijn historische bronnen die dit bevestigen: de gerechtelijke archieven van Venetië vermelden Picatrix in de zaak rond de arrestatie van Casanova; artsen zoals Paracelsus vermelden het gebruik van deze talismannen in hun verhandelingen. Ze behoren dus niet alleen tot bijgeloof of folklore: ze circuleren ook in geleerde kringen en vorstelijke hoven.
In de 19e eeuw integreert de Engelse occultist Samuel Liddell MacGregor Mathers deze pantakels in het rituele systeem van de Golden Dawn, een invloedrijke initiatiesamenleving. Rond dezelfde tijd herpubliceren andere occultisten in Parijs de teksten van Agrippa, waarmee de interesse in deze oude symbolen wordt hernieuwd, ver weg van New Age-interpretaties en zogenaamde moderne hekserijpraktijken.
