Gypse

Gips is een zachte steen die water in zijn structuur bevat. Transparant wanneer het Seleniet wordt genoemd, vezelig in satijnspaat en massief in gipsalbast, doorkruist het de geschiedenis van afbeeldingen, vazen en architectuur. Zijn zachtheid is geen zwakte: ze maakt het snijden, afdrukken en omvormen tot gipsmortel mogelijk.

Het vroegere gebruik van gips was materieel en funerair voordat het esoterisch werd. De band met de maan van Seleniet komt voort uit zijn naam, gevormd naar Selene, de Griekse Maan. De tegenwoordig verspreide zuiveringspraktijken behoren tot een hedendaags kader dat men kan toepassen zonder het voor een antiek ritueel te laten doorgaan.

Om deze steen tussen verwante mineralen te plaatsen, vergelijk je hem met Seleniet, Albast en Roos van het Zand.

Gips, Seleniet en albast

Gips is de naam van de minerale soort. Seleniet duidt op de transparante of doorschijnende kristallen, satijnspaat op de vezelige vorm met een zijdeachtige glans, en gipsalbast op de massieve vorm die geschikt is voor beeldhouwen. Mindat presenteert deze variëteiten en hun onderlinge relaties.

De naam Seleniet verwijst naar Selene, de Griekse personificatie van de Maan, vanwege de bleke glans die aan het materiaal wordt toegeschreven. Deze etymologische band maakt een maanachtige poëzie mogelijk, maar bewijst niet dat er een antieke cultus bestond die aan deze kristallen was gewijd.

Een steen die water bevat

Gips is een gehydrateerd calciumsulfaat, CaSO₄·2H₂O. De Handbook of Mineralogy kent het een hardheid van 2 toe: een vingernagel kan er krassen in maken.

Wanneer het wordt verhit, verliest het een deel van zijn water en wordt het het materiaal van gipsmortel. Wanneer die opnieuw met water wordt vermengd, hardt hij uit en neemt hij weer een gipsachtige structuur aan. De steen verenigt zo oplossing, afdruk en terugkeer naar de oorspronkelijke vorm.

Reliëfs, vazen en afdrukken

Gipsalbast werd gebruikt om recipiënten, platen en sculpturen te vervaardigen. Het Metropolitan Museum of Art bewaart een Cypriotische fles van gipsalbast uit de 6e of 5e eeuw vóór onze jaartelling.

Ook de grote reliëfs van de Assyrische paleizen werden uit lokaal gips gesneden, dat tegenwoordig te zien is in de Assyrische hofzaal van het Met. Het zachte materiaal heeft door de eeuwen heen de gelaatstrekken van heersers, beschermende geesten en machtsscènes gedragen.

Maan, Saturnus, Water en aarde

De Maan staat voor ontvangen licht, weerspiegeling en de herinnering aan vormen. Saturnus beheerst het vastleggen, de architectuur en wat na het drogen overblijft. Water stroomt door de materie; aarde geeft er vorm aan.

Maandag leent zich voor bezinning en zaterdag voor het vastleggen van een grens. Wit, ivoor en parelgrijs vormen het kleurenpalet. Een tablet van droge klei, een stukje krijt en een spiegel kunnen het vergezellen.

Afdruk, helderheid en vorm

Gips begeleidt werk aan vormgeving: een gedachte omlijnen, een spoor bewaren of een rustige ruimte voorbereiden. De witheid ervan kan dienen als ondersteuning voor een symbolische zuivering, opgevat als een selectie en niet als een belofte om elke moeilijkheid uit te wissen.

Het past ook bij geheugenoefeningen: erkennen wat ons heeft gevormd en vervolgens kiezen wat we willen doorgeven.

De lichttablet

Plaats het gips bij een wit vel papier. Schrijf een zin waarin je de vorm beschrijft die je aan je dag of je project wilt geven. Plaats een spiegel achter de steen zodat die het licht naar de tekst terugkaatst.

Zeg: « Ik ontvang, onderscheid en geef vorm. Wat het verdient om te blijven, vindt zijn afdruk. » Bewaar het blad in een notitieboek; graveer het exemplaar niet.

Correspondenties en oriëntatiepunten