Albast houdt het licht vast in plaats van het terug te kaatsen. Wit, honingkleurig of geaderd laat het een zachte helderheid door, die is gebruikt voor parfumvazen, offers, beeldhouwwerk en grafmonumenten.
De naam omvat echter twee materialen: gipsalbast, zacht en fijn, en « Egyptisch Albast », dat uit massief Calciet of travertijn bestaat. Door ze van elkaar te onderscheiden, kan elk voorwerp met het juiste verhaal worden verbonden zonder de gemeenschappelijke lijn van het ingesloten licht te verliezen.
Om deze steen tussen verwante mineralen te plaatsen, vergelijk je hem met Gypse, Seleniet en Roos van het Zand.
Twee stenen onder één naam
Europees Albast is doorgaans een fijne variëteit van Gips, gehydrateerd calciumsulfaat, die zacht genoeg is om met een vingernagel te worden gekrast. Het zogenaamde Egyptische Albast is calciumcarbonaat, dat dichter bij Calciet en travertijn staat. Beide kunnen doorschijnend en gemakkelijk te beeldhouwen zijn, waardoor dezelfde naam in de kunstgeschiedenis behouden is gebleven.
Dit verschil bepaalt het onderhoud en de interpretatie van een voorwerp. Een antieke vaas van « Egyptisch Albast » bewijst niet dat het witte Gips dat tegenwoordig wordt verkocht precies dezelfde rituele toepassingen heeft gehad.
Vazen, parfums en offers uit Egypte
Het Metropolitan Museum of Art bewaart een flesje van travertijn, of Egyptisch Albast, waarvan de vorm is gebaseerd op een libatievaas en waarvan de decoratie verwijst naar de lotus, jeugd en vernieuwing. Een andere koninklijke cosmeticapot getuigt van het gebruik van deze steen voor geparfumeerde oliën en zalven.
Deze voorwerpen verbinden Albast met het recipiënt, het offer en het bewaren van een geurige substantie. Het materiaal staat niet op zichzelf: het is het geheel van de kruik, de inhoud, de eigenaar en het uitgevoerde gebaar dat de betekenis draagt.
De albasten kruik en de zalving
In de Evangeliën brengt een vrouw een albasten kruik met kostbare parfum mee en giet die uit als eerbetoon. Het verhaal, onder meer te lezen in het Evangelie volgens Marcus, heeft Albast uit het Westen blijvend verbonden met zalving, vrijgevigheid en onvoorwaardelijk geven.
Het Bijbelse object duidt in de eerste plaats op een recipiënt, niet op een kristal dat zelfstandig een bepaalde werking bezit. Een hedendaags gebruik kan voortbouwen op de logica van het vat en het offer, zonder te beweren dat elk stuk Albast door dit verhaal gewijd zou zijn.
Maan, Venus, Water en Aarde
De Maan staat voor witheid, het recipiënt, herinnering en gedempt licht. Venus beheerst parfum, zalving, gastvrijheid en geven. Water vertegenwoordigt de aangeboden vloeistof; de Aarde de vaas die deze vloeistof vorm geeft. Maandag past bij herinnering, vrijdag bij parfum en dankbaarheid.
Een zachte lamp, een witte doek, een klein gesloten flesje of verse bloemen volstaan om het altaar vorm te geven. Giet geen olie of parfum rechtstreeks op de steen: het gebaar kan in een naastgelegen recipiënt worden uitgevoerd.
Toewijding, herinnering en gastvrijheid
Albast begeleidt gebeden, herdenkingen, het verwelkomen van een gast en gebaren van dankbaarheid. Het past bij ruimtes waar je een zacht licht wilt bewaren: een familiealtaar, nachtkastje, leesplek of hoek gewijd aan de overledenen.
De functie als recipiënt inspireert ook tot werk rond wat je kiest te bewaren. Een brief, naam, foto of intentie kan erbij worden geplaatst. Het doel is niet vast te houden wat moet vertrekken, maar de herinnering een waardige vorm te geven.
Het ritueel van het aangeboden parfum
Plaats op een vrijdag het albast naast een klein, gesloten flesje. Noem de persoon, godheid of waarde die je wilt eren. Schrijf op een vel papier op wat je hebt ontvangen en met welk gebaar je het zult doorgeven.
Open het flesje enkele ogenblikken, zonder de steen aan te raken, en zeg: « Wat ontvangen is, wordt een offer; wat bewaard is, wordt herinnering. » Sluit het weer en voer vervolgens de opgeschreven gift uit: een bericht, maaltijd, bloem, hulp of geschonken tijd.
Correspondenties en aanknopingspunten
| Aanknopingspunt | Correspondentie |
|---|---|
| Natuur | Fijn gips; of calciettravertijn voor Egyptisch albast |
| Oude voorwerpen | Libatievazen, parfumflesjes en zalfpotten |
| Religieus beeld | Albasten vaas en zalving in de Evangeliën |
| Planeten | Maan en Venus |
| Elementen | Water en Aarde |
| Dagen | Maandag en vrijdag |
| Werkgebieden | Toewijding, offer, herinnering, parfum en gastvrijheid |
| Ritueel gebaar | Benoemen wat ontvangen is en het doorgeven |
