Als er een begraafplaats is die zowel rustgevend als mysterieus is, dan is het wel Père Lachaise in Parijs. Achter zijn schaduwrijke paden rusten verschillende figuren die het esoterisme en de occulte wetenschappen in Frankrijk hebben gemarkeerd, naast grote denkers, ondernemers, uitvinders en filosofen. Wandelen door dit stenen doolhof is wandelen in hun voetsporen, zij die hun leven hebben gewijd aan het ontrafelen van de geheimen van het onzichtbare. Als je een wandeling plant (de toegang is gratis), kan deze gids je helpen je route uit te stippelen.
1. De geschiedenis van de begraafplaats Père Lachaise
De begraafplaats Père-Lachaise, geopend op 21 mei 1804, is de grootste begraafplaats binnen de stadsmuren van Parijs en beslaat 44 hectare in het 20e arrondissement. De oprichting was een reactie op de noodzaak om de Parijse begraafplaatsen te herorganiseren, aangezien begraafplaatsen binnen de stadsmuren gezondheidsproblemen veroorzaakten. Napoleon Bonaparte, toen Eerste Consul, besloot dat elke burger het recht had om begraven te worden, ongeacht zijn religie of afkomst. Zo werden verschillende begraafplaatsen aan de poorten van Parijs opgericht, waaronder Père-Lachaise in het oosten, Montmartre in het noorden en Montparnasse in het zuiden.
Ontworpen door architect Alexandre-Théodore Brongniart, onderscheidt Père-Lachaise zich door zijn aanleg als Engelse tuin (in tegenstelling tot de perfecte geometrie van Franse tuinen), met kronkelige paden, smalle wegen, gevarieerde beplanting en artistieke en soms imposante grafmonumenten. Aanvankelijk had de begraafplaats moeite om Parijzenaars aan te trekken, die het te ver van het centrum vonden en gelegen in een volkswijk. Om dit te verhelpen organiseerden de autoriteiten in 1817 de overbrenging van de stoffelijke resten van beroemde persoonlijkheden zoals Molière, Jean de La Fontaine, evenals het legendarische paar Héloïse en Abélard. Dit initiatief verhoogde de populariteit van de begraafplaats aanzienlijk, die snel een gewilde begraafplaats en een geliefde wandelplek werd.
Het omvat tegenwoordig 70.000 graven. Het beschikt ook over een groot crematorium (het eerste van Frankrijk), maar het aantal gecremeerde personen is tot op heden niet precies gedocumenteerd. Er wordt echter gezegd dat meer dan 2 miljoen mensen rusten op Père-Lachaise. Je kunt je dus voorstellen dat het een plek is die vol energie zit en die de meest gevoelige mensen sterk zal raken. Het is ook een zeer complete samenvatting van wat men begraaftkunst noemt, of die nu beangstigend of ongewoon is.
2. Wie was Père Lachaise?
De begraafplaats is vernoemd naar François d'Aix de La Chaise, geboren op 25 augustus 1624 in het kasteel van Aix, nabij Saint-Martin-la-Sauveté (in de Loire). Hij trad in 1639 toe tot de Jezuïeten, werd professor filosofie en rector van het college de la Trinité in Lyon. In 1675 werd hij benoemd tot biechtvader van koning Lodewijk XIV, een functie die hij 34 jaar bekleedde. In die periode oefende hij een matigende invloed uit op de koning, vooral door diens strijd tegen het jansenisme (strenge morele strengheid en kritiek op de Kerk) te temperen en de acties bij de herroeping van het Edict van Nantes te matigen.
François de La Chaise verbleef vaak in een buitenhuis op de heuvel Mont-Louis, ten oosten van Parijs. Dit landgoed, in 1626 door de Jezuïeten verworven, diende als rustplaats en spirituele retraite. Dankzij de vrijgevigheid van de koning werd het domein uitgebreid en verfraaid, en werd het een geliefde vakantiebestemming. Na de uitzetting van de Jezuïeten in 1762 wisselde het landgoed meerdere keren van eigenaar voordat het in 1804 door de stad Parijs werd gekocht om er de begraafplaats te vestigen. Zo bleef de naam Père Lachaise aan deze plek verbonden, als eerbetoon aan de biechtvader van de Zonnekoning.
3. Hoe is de begraafplaats Père Lachaise georganiseerd?
De begraafplaats is verdeeld in 97 genummerde secties, divisies genoemd, die het vinden van graven vergemakkelijken. Deze divisies verschillen in grootte en vorm, sommige zijn grote rechthoekige percelen, andere meer onregelmatige ruimtes. De hoofdwegen, avenues genoemd, doorkruisen de begraafplaats en verbinden de verschillende divisies met elkaar. Er zijn ook paden en rotondes (ja, echt), die samen een complex maar georganiseerd netwerk vormen. We zullen eerlijk zijn, het is niet altijd makkelijk om je hier te oriënteren, maar dat is niet per se een nadeel: op deze bijzondere begraafplaats vind je het juist fijn om te verdwalen en met emotie de herinneringen aan deze overleden personen te ontdekken.
De Père-Lachaise heeft meerdere ingangen:
-
Hoofdingang: gelegen aan de boulevard de Ménilmontant, tegenover de rue de la Roquette. Deze is met de auto bereikbaar en ligt vlak bij het metrostation Philippe Auguste (lijn 2).
-
Porte du Repos: op nummer 16 rue du Repos (dat verzin je niet), dicht bij het gebouw van de administratie. Deze voetgangersingang wordt ook bediend door de metro Philippe Auguste.
-
Porte des Amandiers: aan de boulevard de Ménilmontant, tegenover het metrostation Père-Lachaise (lijnen 2 en 3). Deze voetgangersingang heeft een trap van ongeveer dertig treden
-
Porte Gambetta: gelegen aan de rue des Rondeaux, tegenover de avenue du Père-Lachaise, dicht bij het crematorium. Deze ingang is met de auto bereikbaar en ligt dicht bij het metrostation Gambetta (lijnen 3 en 3bis)
-
Porte de la Réunion: bereikbaar via een trap, deze ingang ligt vlak bij het metrostation Alexandre Dumas (lijn 2)
Om je te oriënteren op de begraafplaats, tenzij je een scherp richtingsgevoel hebt, is het aan te raden een gedetailleerde plattegrond mee te nemen waarop de divisies, paden en opmerkelijke graven zijn aangegeven. Plattegronden zijn beschikbaar bij de hoofdingang en kunnen ook online worden geraadpleegd.
4. De grote figuren van het esoterisme begraven op Père-Lachaise
Allan Kardec, zijn echte naam Hippolyte Léon Denizard Rivail, wordt beschouwd als de grondlegger van het spiritisme. Franse pedagoog en filosoof uit de 19e eeuw, hij heeft de spiritistische leer gecodificeerd via werken zoals Le Livre des Esprits en Le Livre des Médiums. Zijn graf, bekroond met een dolmen, trekt veel bezoekers die er bloemen en berichten achterlaten in de hoop zo gunsten of spirituele antwoorden te verkrijgen. Sommigen beoefenen het opleggen van handen op het monument, overtuigd dat dit gebaar hun wensen kan vervullen.
4.2. Éliphas Lévi (Divisie 15)
Zijn echte naam is Alphonse Louis Constant, Éliphas Lévi is een Franse schrijver en occultist uit de 19e eeuw. Hij speelde een essentiële rol in de heropleving van het occultisme in Europa, vooral door zijn werk over de Kabbala en ceremoniële magie. Zijn werk Dogme et Rituel de la Haute Magie heeft vele esoterici beïnvloed. Zijn graf, hoewel bescheiden, is een plek van bezinning voor degenen die geïnteresseerd zijn in occultisme.
4.3. Papus (Divisie 90)
Gérard Encausse, bekend onder het pseudoniem Papus, was een Franse arts en occultist. Oprichter van de Martinistische Orde, droeg hij bij aan de verspreiding van esoterische leerstellingen in Frankrijk. Zijn werken over theurgie en tarot blijven referenties in het vakgebied. Zijn graf, versierd met esoterische symbolen, bevindt zich in de 90e afdeling van de begraafplaats.
4.4. Joséphin Péladan (Afdeling 19)
Joséphin Péladan was een Franse schrijver en occultist, oprichter van de Katholieke Orde van de Rozenkruis. Hij probeerde kunst en esoterie te verenigen en organiseerde kunstsalons om deze visie te promoten. Zijn graf bevindt zich in de 19e afdeling van Père-Lachaise.
4.5. Stanislas de Guaita (Afdeling 36)
Franse dichter en occultist Stanislas de Guaita had een belangrijke invloed op de occulte wetenschappen van de 19e eeuw. Hij is vooral bekend om zijn ideologische duel met Papus over bepaalde esoterische doctrines. Zijn graf, gelegen in de 36e afdeling, is een trekpleister voor liefhebbers van occultisme.
4.6. Jean-Julien Champagne (Afdeling 92)
Ingenieur en tekenaar Jean-Julien Champagne wordt vaak geassocieerd met de mysterieuze alchemist bekend als Fulcanelli. Hoewel zijn ware identiteit onderwerp van discussie blijft, denken sommigen dat hij Fulcanelli zelf zou kunnen zijn. Zijn graf bevindt zich in de 92e afdeling van de begraafplaats.
4.7. Pierre Piobb (Afdeling 73))
Pierre Piobb was een Franse hermeticus, auteur van werken over esoterische symboliek en hermetische wetenschappen. Hij speelde een rol in de verspreiding van occulte kennis aan het begin van de 20e eeuw. Zijn graf ligt in de 73e afdeling van Père-Lachaise.
4.8. Georges Descormiers (Afdeling 90)
Uitgever en occultist Georges Descormiers werkte mee aan de verspreiding van esoterische werken in de 20e eeuw. Zijn invloed op de publicatie van occultistische teksten maakt hem een belangrijke figuur in het vakgebied. Zijn graf bevindt zich ook in de 90e afdeling van de begraafplaats.
5. De legendarische graven van Père-Lachaise
Naast deze figuren uit het occulte is Père-Lachaise ook een plek vol legenden.
5.1. Victor Noir: het graf met vruchtbare krachten
Victor Noir, journalist uit de 19e eeuw, is bekend om zijn bijzondere graf. Zijn bronzen standbeeld, dat zijn liggend lichaam afbeeldt, vertoont een opvallende uitstulping ter hoogte van het kruis. Een stedelijke legende suggereert dat het aanraken van dit deel vruchtbaarheid of geluk in de liefde zou brengen. Zo heeft het standbeeld op die plek een andere patina, wat getuigt van de vele bezoeken van bezoekers.
5.2. Félix de Beaujour: de mysterieuze zuil
Félix de Beaujour, diplomaat uit de 19e eeuw, rust onder een imposante zuil van 20 meter hoog, de hoogste op de begraafplaats. Deze monumentale constructie intrigeert bezoekers door zijn ongebruikelijke grootte voor een graf.
5.3. Gravin Elizaveta Demidoff: de "Vampier van Père-Lachaise"
Elizaveta Alexandrovna Demidoff, geboren Stroganoff, was een Russische aristocrate die in 1818 overleed. Haar graf, gelegen in de 19e afdeling van de begraafplaats, is de oorsprong van een hardnekkige legende. Volgens het verhaal zou ze een fortuin nalaten aan wie bereid was haar graf 365 dagen achtereen te bewaken. Dit voorstel leidde tot speculaties, waarbij sommigen het zagen als een poging een bewaker te werven om haar vermeende vampiergeest te beheersen.
5.4. Het graf van de "Duc": Dracula?
Een andere legende gaat over een graf met de inscriptie "Le Duc". Sommige esoterie-liefhebbers vertellen dat het mogelijk het graf is van Vlad de Spietser, beter bekend als... Dracula. Er wordt gezegd dat de geest van een vleermuis op het dak zit, alleen zichtbaar voor degenen die goed weten te kijken.
6. De vrijmetselarij op Père-Lachaise
U zult ongetwijfeld hebben opgemerkt dat veel graven en gedenkplaten het symbool van de vrijmetselarij bevatten.
Men moet eerst weten dat vrijmetselaars de dood zien als een overgang naar een andere bestaansvorm. De vrijmetselaars symboliek rond de dood weerspiegelt deze initiatische visie op het hiernamaals, waarbij het aardse leven wordt gezien als een beproeving die leidt tot spirituele verheffing. Sommige vrijmetselaars kozen er daarom voor om deze verwijzingen op hun graven aan te brengen om hun lidmaatschap van de Orde en hun toewijding aan haar waarden te tonen.
De begraafplaats zelf is niet verbonden aan deze maatschappij, maar herbergt figuren die een stempel hebben gedrukt op politiek, cultuur en wetenschap, van wie velen lid waren van vrijmetselaarsloges. Bovendien zorgen sommige loges ervoor dat ze de herinnering aan hun leden eren door hun graven te financieren of te onderhouden.
En dat was het voor deze rondleiding door deze zo bekende begraafplaats, en ik moedig u aan om hem te bezoeken, temeer daar het volledig gratis en gemakkelijk toegankelijk is. Voor meer informatie, klik hier.
