Callaïet

Callaïet is niet de naam van één afzonderlijke mineraalsoort. In de archeologische terminologie duidt het op groene of blauwgroene materialen die voor kralen en sieraden werden gebruikt, waaronder varisciet en turkoois. De geschiedenis ervan voert naar de uitwisselingen van het Europese neolithicum.

De symbolische kracht ervan komt dus niet voort uit één enkele chemische formule, maar uit de weg die de kleur aflegt, de bewerking van de kraal en de plaats van het sieraad bij de levenden en de doden. Venus beheerst de verbintenis; de Maan het geheugen; de Aarde en het Water dragen de overgangen en de banden.

Om deze steen tussen verwante mineralen te plaatsen, vergelijk je hem met Varisciet, Turkoois en Bergéniet.

Een naam voor meerdere materialen

Het woord « callaïet » is ontleend aan een term die door Plinius de Oudere werd overgeleverd en vervolgens door archeologen aan het begin van de 20e eeuw opnieuw in gebruik werd genomen. Het omvat groene of blauwgroene sierobjecten waarvan de aard nog moest worden vastgesteld.

Deze voorzichtigheid blijft nuttig: twee kralen met dezelfde kleur kunnen uit verschillende mineralen bestaan. De presentatie van het project van het C2RMF en de Universiteit van Rennes laat zien waarom de analyse van voorwerpen hun geschiedenis opnieuw vormgeeft.

Varisciet, turkoois en analyses

Onder dit oude etiket vallen met name varisciet, een gehydrateerd aluminiumfosfaat, en turkoois, een gehydrateerd fosfaat dat koper en aluminium bevat. De kleur volstaat niet om ze van elkaar te onderscheiden.

Het C2RMF legt het niet-destructieve onderzoek van de sieraden van Carnac uit. Onderzoekers brengen samenstelling, vindplaatsen en verspreiding met elkaar in verband, zonder callaïet tot een eenvoudige formule te reduceren.

Neolithische sieraden

Sieraden van callaïet kenmerken het neolithicum in West-Europa. Het Musée de Préhistoire de Carnac presenteert de kralen die in megalithische monumenten zijn gevonden en het huidige onderzoek ernaar.

Hun aanwezigheid op afstand van bepaalde vindplaatsen onthult routes, ontmoetingen en de sociale waarde die aan kleur werd toegekend. Ook grafcontexten getuigen van overdracht naar de doden. Ze maken het niet mogelijk om de bijbehorende rituelen woord voor woord te reconstrueren.

Venus, Maan, Aarde en Water

In een moderne correspondentie ontvangt Venus de tooi, het verbond en de circulatie van geschenken. De Maan bewaart de afstamming en de herinnering aan overgangen. De Aarde vertegenwoordigt het gewonnen materiaal; het Water de wegen en de continuïteit van de draad.

Vrijdag past bij relaties en maandag bij familieherinneringen. Een groene draad, een eenvoudige kraal en een afgesloten schaaltje met water dienen als hulpmiddelen, zonder te pretenderen een neolithische ceremonie te reproduceren.

Verbond, overgang en overdracht

Callaïet begeleidt een verbintenis, verzoening, vertrek of de overdracht van een voorwerp met een rijke geschiedenis. Het nodigt uit om te benoemen wat circuleert: een woord, een verantwoordelijkheid, een herinnering of hulp.

Het herinnert eraan dat ontvangen een plicht tot continuïteit schept. De band wordt niet alleen gemeten aan wat men bezit, maar ook aan de manier waarop men het bewaart en weer in omloop brengt.

De draad van de overgangen

Plaats drie gewone kralen op een groene draad, zonder ze vast te knopen. Geef de eerste de naam van wat je hebt ontvangen, de tweede die van wat je ermee doet en de derde die van de persoon of het moment waaraan je het zult doorgeven. Knoop daarna de draad vast.

Zeg: « Ik erken de weg van wat mij is toevertrouwd. Ik draag het zonder het tegen te houden. » Bewaar de draad bij de callaïet totdat de overdracht is voltooid.

Correspondenties en aanduidingen