Pomme

De appel verbergt zijn pitten in vijf hokjes en keert elk jaar terug aan het uiteinde van de takken. In de Bezwering van de negen kruiden komt een wilde appel terecht in een gezongen balsem tegen vergif. In de Proza-Edda bewaart Iðunn in een kist de appels die de ouder wordende goden hun jeugd teruggeven. Tussen de fijngestampte vrucht en de bewaarde vrucht wordt de appel een maatstaf van vernieuwing: wat moet worden getransformeerd, wat moet worden behouden en wat op het juiste moment moet terugkeren.

De gekweekte appelboom is Malus domestica (Suckow) Borkh., een boom uit de familie van de Rosaceae. Zijn landbouwgeschiedenis omvat meerdere soorten en eeuwen van selectie. De Europese wilde appelboom, Malus sylvestris, helpt de «appel van het bos» uit de Angelsaksische tekst te begrijpen, zonder elke middeleeuwse vrucht met een huidige cultivar gelijk te stellen.

De appel draagt in meerdere culturen verhalen over liefde, tweedracht, koningschap en het hiernamaals. Deze fiche beperkt de lezing tot twee bronnen waarin de vrucht rechtstreeks deelneemt aan een magische of goddelijke handeling: de Angelsaksische bezwering en de kist van Iðunn.

Vijf hokjes in het hart van de vrucht

Malus domestica behoort tot de Rosaceae. De bloemen met vijf bloemblaadjes geven een vlezige vrucht die samen met de bloembodem wordt gevormd. In het midden vormen vijf hokjes een ster wanneer de appel dwars wordt doorgesneden. Elk hokje kan pitten bevatten.

Kew aanvaardt de soort en situeert haar oorspronkelijke verspreidingsgebied van Afghanistan tot Centraal-Azië en Xinjiang. Handelsroutes en teelt hebben de appelboom door gematigde streken verspreid. Kew, Malus domestica.

Een pit brengt het cultivar dat haar heeft voortgebracht niet getrouw voort. Door te enten kan een variëteit behouden blijven door een ent op een onderstam te verenigen. De boomgaard houdt zo geslachtelijke voortplanting, horticloning en de herinnering aan menselijke keuzes samen.

Deze botanica verheldert de magie van de vrucht. Het zaad opent een variatie, de enting houdt een lijn in stand en de vrucht volbrengt een seizoen. Vernieuwen betekent niet identiek herhalen.

De appel in de Angelsaksische bezwering

De Spreuk van de negen kruiden, bewaard in Harley MS 585, noemt een «wilde bosappel» als een van de negen plantaardige bestanddelen. Het manuscript werd aan het begin van de 11e eeuw in Engeland gekopieerd. British Library, Harley MS 585.

In het gedicht speelt de Appel een rol in de strijd tegen gif. Vervolgens schrijven de instructies voor om het sap van de vrucht te mengen met de tot poeder vermalen kruiden en de zeep. De spreuk moet drie keer over de Appel worden gezongen, evenals over elke plant.

De vrucht heeft dus twee functies: ze maakt deel uit van de heilige opsomming en levert een vloeistof die het mengsel bindt. Het woord wordt tot haar gericht voordat haar substantie zich bij de balsem voegt. Tekst en vertaling van de Spreuk van de negen kruiden.

Het getal negen komt in de tekst terug, terwijl de Appel vijf vakken bevat. De twee getallen vormen in de bron geen expliciete overeenkomst. Het mysterie schuilt in de werkelijke keten: benoemen, zingen, fijnmalen, mengen en aanbrengen.

Iðunns kist en de jeugd van de goden

In hoofdstuk 26 van de Gylfaginning, onderdeel van de Proza-Edda die in de 13e eeuw is geschreven, is Iðunn de echtgenote van de dichter Bragi. Ze bewaart appels in een essenhouten kist.

Wanneer de goden verouderen, bijten ze in deze vruchten en worden ze weer jong. Gangleri merkt het immense vertrouwen op dat wordt gesteld in Iðunns waakzaamheid en goede trouw. Proza-Edda, Gylfaginning, hoofdstuk 26.

De kracht schuilt niet alleen in de Appel. Ze hangt af van een bewaakster, een kist en het moment waarop veroudering zichtbaar wordt. Goddelijke jeugd vereist een beschermde voorraad en een betrouwbaar persoon.

Zaad, ent en vernieuwing

De Appel biedt drie manieren om verder te gaan. De pit opent het onbekende, de ent bewaart een gekozen kwaliteit en de rijpe vrucht voedt het heden. Elke vernieuwing kan beginnen met het onderscheiden van deze drie bewegingen.

Wat hetzelfde moet blijven, vraagt om een symbolische ent: een zin, een methode of een verbintenis die ongewijzigd wordt doorgegeven. Wat moet veranderen, neemt de plaats van de pit in. Wat nu volbracht moet worden, behoort aan de vrucht toe.

De kist van Iðunn voegt een bewaarregel toe. Een hulpbron die op elk moment beschikbaar is, verdwijnt uiteindelijk. Door de verantwoordelijke persoon, de plaats en de toegangsvoorwaarde vast te leggen, wordt beschermd wat een volgende cyclus mogelijk zal maken.

De stervormige doorsnede van de appel kan als hedendaags schema dienen, op voorwaarde dat deze als een botanische observatie wordt gepresenteerd. Geen enkele hier geciteerde tekst geeft er een geheim pentagram aan. De vijf vakken dienen eenvoudig om vijf verantwoordelijkheden rond een centrum te verdelen.

Een vernieuwingskist voorbereiden

Teken in het midden van een pagina een gesloten kist. Teken daarin vijf stervormig gerangschikte vakken. Schrijf in elk vak een hulpbron die uw project in staat stelt zichzelf te vernieuwen.

Maak onder de kist drie vakken: «bewaren», «transformeren» en «volbrengen». Verdeel de vijf hulpbronnen over deze handelingen. Eén hulpbron mag slechts één vak innemen.

Schrijf op het deksel de naam van de persoon die de voorraad bewaart. Dat kan uzelf zijn. Voeg de openingsdatum toe en de precieze voorwaarde die deze toestaat.

Sluit de kist symbolisch met een streep. Open op de vastgestelde datum de tekening, controleer elke hulpbron en noteer wat de terugkeer daadwerkelijk mogelijk heeft gemaakt. De volgende cyclus begint met dit overzicht.

Historische correspondenties