Meteen naar de content
AeternumAeternum
Yehuiah — geschiedenis van de tradities
Gustave Doré, Tobias begeleid door een engel, Bijbelse gravure uit 1866. Symbolische illustratie bij het thema Yehuiah, geen specifiek portret.

Engelen: de geschiedenis van tradities

Yehuiah — geschiedenis van de tradities

6 min leestijd

Yehuiah, in 19e-eeuwse Franse teksten ook Iehuiah genoemd, neemt de drieëndertigste plaats in van de tweeënzeventig namen van de Shem ha-Mephorash. Zijn beschrijving bij Lenain onthult een aspect van de occultistische engelenleer dat soms wordt vergeten: de catalogi van genieën spreken niet alleen over individuele bescherming, maar ook over bestuur, loyaliteit, gezag en politieke conflicten. In La Science cabalistique wordt Yehuiah verbonden met de kennis van verborgen bedoelingen en trouw bij het vervullen van plichten. Deze figuur biedt een inkijk in de sociale en politieke taal die auteurs van de christelijke Kabbala in hun engelensystemen introduceerden.

Naam Yehuiah, Iehuiah in de uitgave van Lenain
Plaats 33e naam van de 72 genieën
Historische bron Lenain, La Science cabalistique, 1823
Toegewezen koor Machten, vijfde reeks van acht
Correspondentie 161e tot en met 165e graad, zeventiende decanaat
Thema's Plicht, loyaliteit, bestuur en het onderscheiden van bedoelingen

De naam Iehuiah in de traditie van de tweeënzeventig

Yehuiah behoort tot het systeem van de tweeënzeventig namen, dat voortkomt uit een combinatorische interpretatie van de verzen 19 tot en met 21 van Exodus 14. De methode bestaat erin de letters van de drie Hebreeuwse verzen in groepen van drie samen te voegen, volgens een afwisselende leesvolgorde. Deze groepen vormen de basis van namen waaraan auteurs geleidelijk achtervoegsels en engelachtige eigenschappen toevoegden.

In Lenains verhandeling, die in 1823 in Amiens werd uitgegeven, wordt de vorm Iehuiah gebruikt. Hedendaagse auteurs schrijven ook Yehuiah, wat de verandering in transcriptiegewoonten weerspiegelt. De grafische variant volstaat niet om een verschil in functie aan te geven, maar de verwijzing naar de uitgave blijft noodzakelijk om de cijfers en andere door de auteur gegeven eigenschappen te behouden.

De naam staat op de drieëndertigste plaats, aan het begin van de groep die met de Machten wordt verbonden. Deze plaats geeft de beschrijving een bijzondere rol in Lenains indeling: zij luidt een nieuwe reeks van acht namen in die aan dezelfde engelencategorie zijn onderworpen.

De God die volgens Lenain alles weet

Lenain duidt de eigenschap van Yehuiah aan met de formule « God die alles weet ». Hij verbindt deze met een goddelijke naam die hij als Agad transcribeert en verwijst naar een geografische of taalkundige woordenschat die kenmerkend is voor zijn verhandeling. Zo probeert de auteur de hemelse namen te verbinden met een kennis die verder reikt dan de schijn.

De beschrijving schetst een invloed die het mogelijk zou maken verborgen bedoelingen te onderscheiden en vijandige plannen te dwarsbomen. Deze taal behoort tot de wereld van beschermende genieën zoals die in werken over geleerde magie wordt uitgewerkt. Zij staat niet gelijk aan een episode uit het Oude Testament waarin een engel genaamd Yehuiah geheimen aan een profeet zou hebben onthuld.

Een historische lezing van de passage verduidelijkt hoe politieke en morele deugden aan hemelse figuren worden toegeschreven. Yehuiah wordt een uitdrukking van waakzaamheid, helder inzicht en trouw, waarden die essentieel zijn in de opvatting van bestuur die door het boek heen zichtbaar is.

De loyaliteit en bescherming van christelijke vorsten

Een bijzonder onthullend deel van de beschrijving gaat over vorsten en heersers. Lenain stelt Yehuiah voor als beschermer van christelijke vorsten en als waarborg voor de gehoorzaamheid van hun onderdanen. Deze toeschrijving getuigt van de politieke woordenschat van het werk, dat werd uitgegeven in het Frankrijk van de Restauratie, in een tijd waarin de kwestie van gezag en monarchale legitimiteit een aanzienlijke plaats innam.

De begrippen loyaliteit, plicht en ondergeschiktheid moeten in deze context worden begrepen. De tekst verbindt goede gezindheid met het vervullen van de verplichtingen van iemands stand, terwijl het tegenovergestelde genie met opstand wordt verbonden. Deze tegenstelling behoort tot een historisch waardensysteem en mag niet worden verward met een universeel christelijk voorschrift voor politieke verhoudingen.

De beschrijving van Yehuiah vormt dan ook een interessant document over de wisselwerking tussen engelenleer, moraal en voorstellingen van macht. Zij laat zien hoe een esoterische bundel zeer concrete categorieën van de samenleving van zijn tijd kan overnemen.

Het koor van de Machten in de indeling van 1823

Lenain vermeldt uitdrukkelijk dat Yehuiah en de zeven volgende namen tot de vijfde orde van engelen behoren, die hij het koor van de Machten noemt. Deze groep omvat de namen 33 tot en met 40 van zijn reeks. Het gebruik van een hiërarchie van negen koren plaatst de kabbalistische classificatie in een taal die is geërfd van de christelijke theologie.

De engelenkoren van de traditie van Pseudo-Dionysius bevatten in hun tekst echter geen lijst die identiek is aan de tweeënzeventig genieën van Lenain. De overeenkomst is het resultaat van een vergelijking die door auteurs van de christelijke Kabbala werd uitgewerkt en vervolgens werd doorgegeven in westerse repertoria van de engelenleer.

De traditie van de Machten moet daarom vanuit haar eigen bronnen worden gelezen. Zij helpt onderscheid te maken tussen een theologische orde die aan engelen wordt toegeschreven en de verdeling van individuele namen in de kabbalistische wetenschap van de vroegmoderne tijd.

De plaats van de psalmen en een te controleren verwijzing

Lenain verbindt Iehuiah met een Latijnse formule die de goddelijke kennis van menselijke gedachten uitdrukt: Dominus scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt. Deze passage behoort tot psalm 93, vers 11, in de Latijnse nummering van de Vulgaat, wat overeenkomt met psalm 94 in andere uitgaven. De oude beschrijving geeft een andere numerieke aanduiding, wat laat zien hoe belangrijk het is de tekst van citaten te controleren in plaats van hun verwijzing mechanisch over te nemen.

De verhandeling als geheel combineert psalmen, goddelijke namen, kalenders en hemelse sferen. Het gaat om een intellectuele werkwijze die kenmerkend is voor christelijke magie en de westerse Kabbala, waarin Bijbelse teksten in een systeem van correspondenties worden ingevoegd. De aanwezigheid van een vers uit een psalm betekent niet dat alle categorieën van Lenain rechtstreeks uit de Schrift afkomstig zijn.

Deze opmerking verklaart waarom het interessant is terug te keren naar oude uitgaven en Bijbelse teksten. Kopieerfouten en varianten in nummering komen vaak voor in werken die door de eeuwen heen zijn overgeleverd, en hun correctie maakt het mogelijk de gedachten van de auteur betrouwbaarder terug te vinden.

Een engel van occultistische correspondenties, niet van evangelische verhalen

Moderne voorstellingen van Yehuiah benadrukken loyaliteit, orde en het vermogen verraad te dwarsbomen. Zij bouwen voort op verschillende thema's uit Lenains beschrijving, maar hebben niet allemaal dezelfde verhouding tot de bronnen. Kleuren, stenen en geboort perioden kunnen veranderen naargelang de uitgaven en de gekozen astrologische systemen.

De Bijbeltekst van Exodus vermeldt geen engel met de naam Iehuiah en de rooms-katholieke liturgie kent hem geen feestdag toe. Het Directoire sur la piété populaire raadt aan om buiten Michaël, Gabriël en Rafaël geen namen aan engelen toe te schrijven. Yehuiah behoort dan ook tot een andere geschiedenis, namelijk die van de occultistische classificatie van de tweeënzeventig namen.

Zijn bestudering onthult een weinig bekende dimensie van de westerse engelenleer: zij kan een spiegel zijn van de ideeën die een tijdperk heeft over rechtvaardigheid, samenleving en de functie van macht. Bij Lenain zijn de kennis van bedoelingen en loyaliteit geen twee afzonderlijke thema's, maar onderdelen van één symbolisch portret.

Bronnen en verwijzingen

Lenain, La Science cabalistique, Amiens, 1823, beschrijving nr. 33, Iehuiah, Franse transcriptie van de oorspronkelijke uitgave.

Bibliothèque nationale de France, bibliografische beschrijving van Lenains werk.

BiblIndex, Psalm 93, vers 11, in de Vulgaat, controle van de geciteerde Latijnse formule.

Exodus, hoofdstuk 14, verzen 19–21, tekstuele bron van de methode van de tweeënzeventig namen.

Illustratie: Gustave Doré, Tobias begeleid door een engel, Bijbelse gravure uit 1866, publiek domein. Dit werk illustreert het engelenthema symbolisch, zonder Yehuiah bij name voor te stellen.

Winkelwagen 0

Je winkelwagen wacht op je.

Begin met winkelen
Betalen in 3/4 termijnen zonder kosten