De titel Koningin van de Hemel (Regina Caeli in het Latijn) wordt toegekend aan de Maagd Maria in de christelijke traditie, met name binnen de Katholieke Kerk, de Orthodoxe Kerk, en in zekere mate door het anglicanisme en sommige evangelische Lutherse kerken zoals de Kerk van Zweden.
Oorsprong en theologische fundamenten
Deze titel vindt zijn oorsprong in het Concilie van Efeze in de 5e eeuw, waar Maria werd uitgeroepen tot Theotokos, dat wil zeggen Moeder van God. Deze erkenning leidde ertoe dat gelovigen Maria niet alleen eerden als moeder van Christus, maar ook als hemelse Koningin, die de glorie deelt van haar verrezen Zoon.
Liturgisch feest van Maria Koningin
Het feest van Maria Koningin werd ingesteld door paus Pius XII in 1954, via de encycliek Ad Caeli Reginam. Aanvankelijk gevierd op 31 mei, werd het verplaatst naar 22 augustus, acht dagen na Maria-Tenhemelopneming, waarmee de band tussen Maria’s hemelvaart en haar kroon als Koningin wordt benadrukt.
Liturgische en devotionele uitingen
De titel Koningin van de Hemel komt voor in diverse gebeden en hymnen, met name het paasantifoon Regina Caeli, gezongen tijdens de paastijd in plaats van de Angelus, en drukt de vreugde van de Verrijzenis uit.
Artistieke voorstellingen
In de christelijke kunst wordt Maria vaak afgebeeld met een kroon, wat haar rol als Koningin van de Hemel illustreert. Deze voorstellingen, zoals de Kroning van de Maagd, zijn sinds de Middeleeuwen gebruikelijk en weerspiegelen de verering van Maria als hemelse vorstin.
