Przejdź do treści
AeternumAeternum
Święta Faustyna Kowalska
Autentyczny portret fotograficzny świętej Faustyny Kowalskiej wykonany przed 1938 rokiem

Święci

Święta Faustyna Kowalska

Czas czytania: 4 min

Święta Faustyna Kowalska stała się ważną postacią katolickiego nabożeństwa do Miłosierdzia Bożego. Polska zakonnica XX wieku pozostawiła Dzienniczek łączący wydarzenia życia klasztornego, modlitwy i słowa przypisywane Chrystusowi. Pisma dały początek rozpowszechnianiu obrazu Jezusa Miłosiernego, koronki i święta związanego z drugą niedzielą wielkanocną. Aby zrozumieć Faustynę, trzeba poznać drogę w zgromadzeniu, kontekst Polski międzywojennej i historię kościelnego uznania nabożeństwa.

Życie 1905–5 października 1938
Narodziny Helena Kowalska, w polskiej rodzinie wiejskiej
Zgromadzenie Siostry Matki Bożej Miłosierdzia
Tekst Dzienniczek
Atrybuty Habit zakonny, obraz Jezusa Miłosiernego
Wspomnienie 5 października; kanonizacja w 2000 roku

Helena Kowalska i wstąpienie do klasztoru

Helena rodzi się 25 sierpnia 1905 roku w Polsce, w licznej i skromnej rodzinie. Dzieciństwo naznaczają praca, rodzinne życie religijne i polityczne zmiany wstrząsające Europą. Otrzymuje ograniczone wykształcenie i młodo zaczyna zajęcia mające pomagać zaspokajać potrzeby bliskich. Pragnienie życia zakonnego rozwija się mimo trudności materialnych.

W 1925 roku zostaje przyjęta do Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia. Przyjmuje imię siostry Marii Faustyny od Najświętszego Sakramentu. Zgromadzenie poświęca się przyjmowaniu i towarzyszeniu kobietom w trudnościach. Dni Faustyny wyznaczają modlitwa, wspólne życie i zwykłe zadania służebne.

Ramy te są kluczowe dla lektury pism. Nie prowadzi publicznej działalności kaznodziejskiej i nie zakłada osobiście nowej wspólnoty. Opisywane doświadczenia rozgrywają się w konkretnym życiu zakonnicy próbującej zachować wierność powołaniu.

Słowa i wizje Dzienniczka

Faustyna twierdzi, że otrzymuje od Chrystusa wezwanie do głoszenia boskiego miłosierdzia. Mówi o nim kierownikom duchowym, zwłaszcza księdzu Michałowi Sopoćce, a następnie na ich prośbę zaczyna pisać dziennik. Tekst gromadzi modlitwy, refleksje, wydarzenia wspólnoty i opis doświadczeń duchowych interpretowanych w ramach wiary.

Dzienniczek nie należy do kanonu biblijnego. W teologii katolickiej objawienie publiczne jest odrębne od prywatnych objawień relacjonowanych w życiu niektórych świętych. Mogą one wspierać pobożność, lecz nie zastępują Ewangelii ani nie dodają nowej doktryny do wiary chrześcijańskiej. Rozróżnienie pozwala czytać Faustynę zgodnie z rzeczywistym gatunkiem dzieła.

Temat miłosierdzia czerpie z Nowego Testamentu, zwłaszcza przypowieści o przebaczeniu, męki i zmartwychwstania. Pisma Faustyny próbują odnowić uwagę wobec tekstów poprzez język ufności i modlitwy.

Obraz Jezusa Miłosiernego i dwa promienie

W 1931 roku Faustyna umieszcza wizję, w której Jezus ukazuje się z jedną ręką uniesioną do błogosławieństwa, a z piersi wychodzą dwa promienie. Nabożeństwo nada obrazowi formę malarską dzięki Eugeniuszowi Kazimirowskiemu, który tworzy pierwszą wersję pod kierownictwem duchowym Sopoćki w 1934 roku.

Dwa promienie interpretuje się jako przywołanie krwi i wody wypływających z boku Chrystusa. Tekst Jana 19,34 odgrywa więc ważną rolę w odczytaniu. Obrazowi towarzyszy formuła „Jezu, ufam Tobie”. Wyraża postawę duchową, a nie obietnicę, że malowidło działałoby niezależnie od modlitwy lub przedstawianego Chrystusa.

Późniejsze wizerunki, zwłaszcza Adolfa Hyły, szeroko się rozpowszechniają. Nie są ściśle identyczne z pierwszym malowidłem, co wyjaśnia różnice wyglądu reprodukcji zachowanych w sanktuariach. Historia należy do artystycznej i pobożnościowej recepcji Dzienniczka.

Koronka do Miłosierdzia Bożego i modlitwa

Koronka do Miłosierdzia Bożego wykorzystuje ciąg modlitw rozłożonych na paciorkach zwykłego różańca. Wiąże się z kontemplacją męki i prośbą o miłosierdzie kierowaną do Boga. Inne praktyki wspomniane w tradycji dotyczą Godziny Miłosierdzia, w związku z pamięcią śmierci Jezusa, oraz nowenny przygotowującej święto.

Praktyki nie tworzą zespołu sposobów gwarantujących materialny rezultat. Religijny sens wiąże się z nawróceniem, przebaczeniem i ufnością Bogu. Pisma Faustyny przyznają ważne miejsce uwadze wobec bliźniego, zwłaszcza cierpiącego. Miłosierdzie nie pozostaje więc tematem modlitwy: angażuje sposób postrzegania i wspierania innych.

Rozpowszechnianie nabożeństwa nabiera skali międzynarodowej w XX wieku. Grupy modlitwy, sanktuaria i przekłady Dzienniczka pomagają poznawać Faustynę daleko od rodzinnej Polski.

Recepcja kościelna wymagająca czasu

Faustyna umiera na gruźlicę w Krakowie 5 października 1938 roku, w wieku trzydziestu trzech lat. Po śmierci pisma i obraz Jezusa Miłosiernego krążą w kontekście naznaczonym II wojną światową, a następnie politycznymi przemianami Polski. Rozpowszechnianie rodzi prośby o uznanie i badania.

W 1959 roku władze rzymskie nakładają ograniczenia na niektóre formy nabożeństwa w ówczesnej postaci. Środki zostają zniesione w 1978 roku po ponownym zbadaniu dokumentacji i przekładów. Wyobrażanie sobie natychmiastowego i ciągłego oficjalnego przyjęcia byłoby zatem nieścisłe. Historia Faustyny obejmuje etap kościelnego rozeznawania, podczas którego teksty ponownie oceniono.

Karol Wojtyła, arcybiskup Krakowa, a następnie papież Jan Paweł II, odgrywa ważną rolę w uwadze poświęcanej sprawie. Zainteresowanie przyszłego papieża boskim miłosierdziem wyraża się również we własnym nauczaniu, zwłaszcza poprzez encyklikę Dives in misericordia.

Kanonizacja 30 kwietnia 2000 roku

Faustyna zostaje beatyfikowana w 1993 roku i kanonizowana 30 kwietnia 2000 roku przez Jana Pawła II. Podczas ceremonii papież ogłasza, że druga niedziela wielkanocna będzie nosić w Kościele rzymskim nazwę Niedzieli Miłosierdzia Bożego. Święto nie jest tożsame z osobistym wspomnieniem Faustyny, obchodzonym 5 października.

Sanktuarium w krakowskich Łagiewnikach staje się jednym z głównych miejsc nabożeństwa. Historia Faustyny łączy zatem świadectwo zakonnicy, dzieła malarskie, formy modlitwy i decyzje liturgiczne następujące z czasem.

Aby poznać nauczanie, lektura Dzienniczka wraz z homilią z 2000 roku pozwala zrozumieć znaczenie przypisywane promieniom, ufności i miłosierdziu. Faustyna zachęca przede wszystkim do uznania przebaczenia za centralny wymiar życia chrześcijańskiego.

Tematy ufności i przebaczenia rozwijane w pismach znajdują dalszy ciąg w omówieniu chrześcijańskiego pojednania. Nabożeństwo do Miłosierdzia Bożego odsyła zatem do nauczania o przebaczeniu, a nie jedynie reprodukcji obrazu.

Źródła i odniesienia historyczne

Faustyna Kowalska, Dzienniczek, główne świadectwo drogi religijnej i form nabożeństwa związanych z Miłosierdziem.

Jan Paweł II, homilia kanonizacyjna, 30 kwietnia 2000 roku, historia i znaczenie promieni.

Stolica Apostolska, Dives in misericordia, encyklika o miłosierdziu Bożym.

Nominis, hasło o Faustynie i wspomnienie 5 października.

Ilustracja: nieznany fotograf polski, Portret świętej Faustyny Kowalskiej (przed 1938), dokument historyczny z domeny publicznej.

Koszyk 0

Twój koszyk czeka na Ciebie

Odkryj nasze produkty
Płatność w 3 lub 4 ratach bez dodatkowych opłat