Przejdź do treści
AeternumAeternum
Sariel — historia tradycji
Gustave Doré, aniołowie spoglądający w otchłanie, 1866. Ilustracja symboliczna; nie przedstawia konkretnie Sariela — historia tradycji.

Archaniołowie: Biblia i tradycje

Sariel — historia tradycji

Czas czytania: 4 min

Sariel należy do świata aniołów nazwanych w najstarszych żydowskich tekstach apokaliptycznych. Imię występuje w różnych formach, w tym Saraqael i Saraqâêl, w wersjach Pierwszej Księgi Henocha. Zwój Wojny odkryty wśród rękopisów znad Morza Martwego również przekazuje imię obok Michała, Gabriela i Rafała. Dokumentacja potwierdza niezwykłą dawność postaci, lecz wymaga uważnego badania wariantów rękopiśmiennych. Podobne imiona w niektórych tradycjach oznaczają bowiem postacie o różnych rolach.

Imię Sariel; formy Saraqael, Saraqâêl i Suriel zależnie od świadectwa
Główny tekst 1 Henoch 20, lista czuwających aniołów
Inne poświadczenie Zwój Wojny, 1QM, kolumna IX
Języki przekazu Aramejski, grecki i etiopski gyyz
Funkcja henochiczna Czuwanie nad duchami związanymi z przekroczeniem prawa
Ramy Apokaliptyka żydowska, nie opowieść ewangeliczna

Sariel na liście czuwających aniołów

Rozdział 20 Pierwszej Księgi Henocha zawiera listę świętych aniołów z przypisanymi zadaniami. Między Michałem i Gabrielem przekład R. H. Charlesa podaje formę Saraqâêl, oznaczającą anioła związanego z duchami popełniającymi występki. Nie jest to prosty opis osobistej ochrony: sformułowanie należy do języka sądu i niebiańskiego porządku.

Miejsce na liście jest ważne. Henoch nie przedstawia odosobnionego anioła z zadaniem niezwiązanym z innymi; porządkuje wiele postaci według funkcji. Uriel, Rafał, Raguel, Michał, Saraqâêl, Gabriel i Remiel tworzą w tej wersji siedem imion. Szereg odpowiada tematom apokaliptyki, w której działania ludzkie i anielskie wiążą się z sądem.

Sariela należy więc badać w kontekście całej księgi. Sąsiednie rozdziały opowiadają o nieładzie wywołanym przez zbuntowane istoty niebiańskie i boskiej odpowiedzi. Funkcje czuwających aniołów wyjaśniają opowieść, zamiast tworzyć katalog właściwości dla każdego czytelnika.

Obecność Sariela w Qumran

Dzieło Zwój Wojny, znalezione wśród rękopisów znad Morza Martwego, stanowi inne świadectwo dawności Sariela. W kolumnie IX tekst opisuje symboliczną organizację sił bojowych i nakazuje wypisanie imion aniołów na tarczach. Ze sceną wiążą się Michał, Gabriel, Sariel i Rafał.

Wzmianka należy do religijnego świata wspólnoty przekazującej zwój. Bitewne obrazy i niebiańskie imiona sytuują eschatologiczne starcie sił światła z przeciwnikami. Nie jest to biografia Sariela ani opis zwykłych praktyk Kościoła chrześcijańskiego.

Zestawienie z 1 Henoch jest szczególnie pouczające. Pokazuje obieg tego samego imienia w wielu dawnych tekstach żydowskich i powiązanie z różnymi scenami. Obecność Sariela w Zwoju Wojny daje więc odrębne wsparcie źródłowe wobec listy henochicznej.

Dlaczego pisownia imienia tak się różni

Tradycje henochiczne kopiowano po aramejsku, grecku i w gyyz. Przechodząc między językami, imię nie zachowuje idealnie tych samych dźwięków i liter. Sariel, Saraqael oraz Saraqâêl ilustrują trudność, powiększoną o wybory współczesnych wydawców.

Szczególnej ostrożności wymagają podobne imiona na listach zbuntowanych aniołów. Niektóre rękopisy przekazują podobną nazwę w opowieściach o istotach uczących ludzi zakazanej wiedzy. Samo podobieństwo pisowni nie wystarcza do utożsamienia bez badania ze świętym aniołem rozdziału 20. Konteksty narracyjne są odmienne.

Krytyka rękopisów jest tu niezbędna. Wydanie uwzględniające warianty pokazuje przekaz imienia przez kopistów i tłumaczy oraz narastające nieporozumienia. Sariel daje szczególnie bogaty przykład historii tekstu.

Anioły występku i niebiańska sprawiedliwość

Na liście 1 Hen 20 funkcja Sariela dotyczy duchów grzeszących lub prowadzących do występków. Zdanie jest trudne, a przekład wymaga uwagi wobec użytego rękopisu. Przywołuje nadzór lub związek z sądem w świecie, gdzie same istoty niebiańskie mogą odpowiadać za czyny sprzeczne z boskim porządkiem.

Przypisanie staje się zrozumiałe w relacji do Czuwających. Księga Henocha opowiada o anielskich istotach przekraczających wyznaczone granice i konsekwencjach dla stworzenia. Święci aniołowie przekazują ostrzeżenia, wnoszą skargi lub uczestniczą w przywracaniu porządku chcianego przez Boga.

Nie należy więc mechanicznie czynić Sariela odpowiedzialnym za osobiste poczucie winy lub sędzią każdej ludzkiej decyzji. Tekst ukazuje kosmiczną sprawiedliwość wyrażoną apokaliptycznym językiem dawnego judaizmu.

Imię Sariela i tradycje aniołów wojowników

Obecność Sariela na tarczach w Zwoju Wojny sprzyjała łączeniu z obrazami walczących aniołów. Dzieli tu symboliczną przestrzeń Michała i Gabriela, mających szerszą historię w Piśmie oraz tradycjach. Scena nadal należy do określonego dokumentu wspólnotowego, którego strukturę trzeba uszanować.

Późniejsze katalogi innych środowisk przekazywały różne listy. Sariela zastępowano lub zestawiano z innymi imionami, co wyjaśnia różnorodność przypisywanych obrazów. Nie istnieje uniwersalny chrześcijański portret ikonograficzny ustalający ostatecznie strój, kolor lub narzędzie.

Historia tkwi więc bardziej w rękopisach niż posągach. To teksty Qumran i korpusu henochicznego dają najciekawsze informacje o miejscu wśród istot niebiańskich.

Sariel w historii tradycji chrześcijańskich

Księga Henocha jest Pismem w etiopskiej tradycji prawosławnej, lecz nie należy do kanonu rzymskokatolickiego. Przekazane imiona nie mają więc wszędzie tego samego statusu. Obecność Sariela w dawnym tekście warto badać samą w sobie, bez automatycznego przypisywania miejsca w liturgii zachodniej.

Katolickie Dyrektorium o pobożności ludowej odradza nadawanie aniołom imion innych niż Michał, Gabriel i Rafał. Reguła dotyczy pobożności i nie przeszkadza historycznemu poznawaniu dawnej literatury żydowskiej. Pomaga odróżniać badanie imienia od użycia kultowego.

Sariel pozostaje szczególnie cenną postacią dla rozumienia różnorodności list anielskich. Imię ujawnia kontakty rękopisów, języków i środowisk religijnych, od apokaliptyki po późniejszy przekaz chrześcijański.

W rozdziale 20 Pierwszej Księgi Henocha Sariel występuje obok Raguela, innego anioła sprawiedliwości i niebiańskiego porządku. Warianty imion oraz funkcje pokazują konieczność lektury rękopisów w kontekście zamiast łączenia postaci.

Źródła i odniesienia

Pierwsza Księga Henocha, rozdział 20, 6, imię Saraqâêl w wydaniu R. H. Charlesa.

Zwój Wojny z Qumran, 1QM, kolumna IX, wersy 14–16, tarcze z imionami Michała, Gabriela, Sariela i Rafała.

Studium filologiczne: George W. E. Nickelsburg i James C. VanderKam, 1 Enoch: A New Translation, współczesne wydania krytyczne i badanie wariantów imion anielskich.

Stolica Apostolska, Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii, nr217.

Ilustracja: Gustave Doré, anioły spoglądające w otchłanie, 1866, historyczne dzieło z domeny publicznej. Symboliczny obraz tematu aniołów, nie dawny portret postaci nazwanej w artykule.

Koszyk 0

Twój koszyk czeka na Ciebie

Odkryj nasze produkty
Płatność w 3 lub 4 ratach bez dodatkowych opłat