Przejdź do treści
AeternumAeternum
Jofiel — historia tradycji
William Bouguereau, Le Chant des anges, 1881. Ilustracja symboliczna; nie przedstawia konkretnie Jofiela — historia tradycji.

Archaniołowie: Biblia i tradycje

Jofiel — historia tradycji

Czas czytania: 4 min

Jofiel, zapisywany również jako Iophiel, ma historię mniej znaną niż archaniołowie biblijni. Imię występuje w katalogach inteligencji niebiańskich i renesansowej angelologii, zwłaszcza u Corneliusa Agryppy, włączającego je do architektury symbolicznej łączącej sefirot, chóry anielskie oraz sfery kosmosu. Interpretacje imienia powiązały je później z pięknem i mądrością. Aby zrozumieć Jofiela, trzeba jednak czytać teksty, w których występuje: współczesne obrazy złotego światła i nazwanego strażnika Edenu nie zawsze mówią to samo co dawne źródła.

Imię Jophiel, Iophiel, inne warianty w rękopisach
Główne świadectwo Cornelius Agrippa, De occulta philosophia, księga III
Kontekst Kabała chrześcijańska i angelologia renesansowa
Dawne powiązanie Inteligencje i porządek świata według systemów korespondencji
Opowieść biblijna Żaden epizod Ewangelii nie wymienia Jofiela
Obrazy Księga, światło, miecz lub atrybuty właściwe późnym dziełom

Miejsce Jofiela w katalogach anielskich

Jofiel nie ma ciągłej historii w Biblii. Nie występuje ani w Zwiastowaniu, ani opowieści o Tobiaszu, ani wśród aniołów wyraźnie nazwanych w Apokalipsie. Imię przekazują inne środowiska, w których autorzy próbują klasyfikować niebiańskie moce i wyjaśniać relacje z porządkiem stworzenia.

Warianty pisowni mają znaczenie. Litera J używana współcześnie odpowiada starszym formom z I. Łacińskie rękopisy i transkrypcje hebrajskich imion dają różne zapisy. Czytelnik może więc spotkać Iophiel w dawnym dziele i Jophiel we współczesnej książce, bez konieczności uznawania ich za dwie postacie.

Przekaz wymaga odróżniania poświadczonych imion od tytułów i funkcji dodanych później. Rozpowszechnione tłumaczenie Jofiela jako „piękna Boga” jest interpretacją etymologii; samo nie dowodzi, co każdy autor rozumiał pod imieniem.

Iophiel w Filozofii okultystycznej Agryppy

Księga III De occulta philosophia Corneliusa Agryppy jest podstawowym źródłem zachodniej historii Jofiela. W rozdziale 10 autor opisuje sefirot, boskie imiona, hierarchie anielskie i sfery świata. Przy trzeciej emanacji związanej z inteligencją oraz Saturnem wymienia Zafkiela, a następnie inną inteligencję o imieniu Iophiel, przedstawioną jako opiekun Sema.

Odniesienie do Sema, biblijnego syna Noego, pokazuje łączenie postaci Starego Testamentu z duchową kosmologią. Nie jest to opowieść o aniele nazwanym podczas wydarzenia Księgi Rodzaju. To uczona klasyfikacja tradycji, które autor próbuje zestawić.

Wartość fragmentu wynika z precyzji i kontekstu. Jofiel występuje w ważnym dziele uczonej magii renesansowej, gdzie związki tekstów religijnych z kosmologią są wyraźnie konstruowane. Wzmianka stanowi solidniejszy punkt odniesienia niż nieudokumentowane przypisania współczesnych repertuarów.

Dlaczego korespondencje zmieniają się między autorami

Dawne tabele anielskie nie mają identycznego układu. Inteligencję można wiązać z sefirą, chórem niebiańskim lub sferą planetarną zależnie od metody. Sam Agryppa używa nazewnictwa łączącego wiele poziomów symbolicznych. Późniejsi autorzy wybierają elementy, porządkują na nowo lub wprowadzają inne imiona.

Historia wyjaśnia sprzeczności współczesnych książek. Jofiela można łączyć z mądrością, pięknem, światłem lub barwą, choć jedno dawne źródło nie ustanawia wszystkich tych korespondencji. Związki nabierają pełnego sensu dopiero w odniesieniu do autorów i epok przekazu.

Chrześcijańskie kategorie dziewięciu chórów nie odpowiadają bezpośrednio szeregom inteligencji kabalistycznych. Ich zestawianie jest właśnie jednym z intelektualnych działań uczonych renesansu.

Strażnik Edenu i cheruby Księgi Rodzaju

Współczesna tradycja przedstawia Jofiela jako anioła strzegącego wejścia do Edenu po wygnaniu Adama i Ewy. Fragment Księgi Rodzaju 3, 24 wymienia jednak cheruby i płomienisty miecz, nie podając osobistych imion strażników. Powiązanie z Jofielem jest więc późniejszą interpretacją, a nie dosłowną treścią księgi biblijnej.

Rozróżnienie wyjaśnia ikonografię. Miecz, ogień i skrzydła mogą przypominać postacie Rodzaju, lecz obecność przy Jofielu zależy od artystycznego lub wydawniczego kontekstu obrazu. Biblia opisuje funkcję straży i płomienisty przedmiot, nie osobisty portret anioła o tym imieniu.

Relację cherubów i inteligencji niebiańskich szerzej omawia wpis poświęcony cherubom. Pozwala zrozumieć, dlaczego artyści i autorzy przez stulecia zestawiali różne kategorie anielskie.

Piękno i mądrość we współczesnej recepcji

Etymologiczne interpretacje łączące Jofiela z pięknem sprzyjały świetlistym wizerunkom, często z księgą, promienną twarzą lub złotymi motywami. Obrazy występują głównie we współczesnej angelologii, gdzie każdy anioł otrzymuje szczególną cechę ułatwiającą medytację lub budowę systemu korespondencji.

Mądrość nie jest jednak właściwością przypisywaną Jofielowi we wszystkich tradycjach. Inne postacie i chóry anielskie również wiąże się z wiedzą, zwłaszcza w teologii średniowiecznej. Trzeba więc unikać mieszania późnego tematu ikonograficznego z funkcją poświadczoną w dawnym korpusie.

Badanie Jofiela jest szczególnie interesujące: pokazuje, jak wzmianka w uczonym tekście może stać się centrum rozleglejszej obrazowości. Imię zachowuje ciągłość, a atrybuty zmieniają się według przejmujących je środowisk.

Różnice między tekstem biblijnym a magią chrześcijańską

Dzieło De occulta philosophia należy do intelektualnej historii chrześcijańskiej Europy, lecz nie jest księgą kanoniczną ani kościelnym podręcznikiem liturgicznym. Zbiera kategorie teologiczne, filozoficzne i kabalistyczne w systemie wyjaśniającym relacje niewidzialnego świata z kosmosem.

Tradycja rzymskokatolicka zaleca, by w kulcie nie nadawać aniołom imion innych niż Michał, Gabriel i Rafał. Katalogi Jofiela zachowują wartość historyczną: świadczą o badaniach uczonych i przekazie europejskiego dziedzictwa okultystycznego.

Fragment Agryppy, warianty imienia Iophiel i dzieła przejmujące katalog pokazują przemiany znaczenia tych samych terminów przez stulecia. Wyjaśniają późniejsze obrazy Jofiela bez zacierania różnorodności źródeł.

Źródła i odniesienia

Cornelius Agrippa, De occulta philosophia, księga III, rozdział 10, wzmianka o Iophielu i inteligencjach związanych z sefirot.

University of Michigan, drukowane angielskie wydanie Filozofii okultystycznej, przekład z XVII wieku.

Księga Rodzaju, rozdział 3, werset 24, cheruby przy wejściu do Edenu.

Stolica Apostolska, Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii, nr217.

Ilustracja: William Bouguereau, Le Chant des anges, 1881, historyczne dzieło z domeny publicznej. Symboliczny obraz tematu aniołów, nie dawny portret postaci nazwanej w artykule.

Koszyk 0

Twój koszyk czeka na Ciebie

Odkryj nasze produkty
Płatność w 3 lub 4 ratach bez dodatkowych opłat