Litha świętuje przesilenie letnie, kiedy światło panuje dłużej niż jakikolwiek inny dzień w roku na półkuli północnej. Słońce osiąga wtedy najwyższy punkt swego pozornego biegu, krainy są pełne zieleni, a pora roku już przesuwa się w kierunku powolnego skracania dni. To zjednoczenie mocy i odwrócenia nadaje sabatowi jego charakter: oddawanie czci temu, co jaśnieje, uświęcanie tego, co dojrzałe i ochrona tego, co jeszcze nie wydało owocu.
Współczesne święto łączy kilka dziedzictw. Jego nazwa pochodzi z anglosaskiego kalendarza przekazanego przez Bedę, ogień nawiązuje do europejskich zwyczajów środka lata i święta św. Jana, a wieńce, rośliny i wody czerpią z wiejskich praktyk żywych od północy po południe Europy. Litha tworzy więc słoneczny próg, którego dawne gesty mówią o zdrowiu, płodności, ochronie i przeznaczeniu.
W Kole Roku Litha podąża za Beltane i poprzedza Lughnasadh. Pragnienie rozbudzone w maju staje się siłą aktywną, następnie siła ta otrzymuje kierunek przed pierwszymi żniwami. Przedmioty z kolekcji Litha towarzyszą tej pracy solarnej: rytualnemu światłu, konsekracji, ochronie i spełnieniu.
Słońce w szczycie roku
Przesilenie letnie na półkuli północnej następuje około 20 lub 21 czerwca. Odpowiada to dokładnemu momentowi astronomicznemu: oś ziemska przechyla wówczas tę półkulę maksymalnie w stronę Słońca. Długość dnia osiąga maksimum, nocy minimum, a Słońce osiąga największą wysokość w roku w południe. Data kalendarzowa różni się nieznacznie w zależności od roku i strefy czasowej. Royal Observatory Greenwich, « Summer Solstice ».
Słowo przesilenie pochodzi z łaciny solstitium, utworzonego od Słońca i idei zatrzymania. Przez kilka dni punkty wschodu i zachodu wydają się niemal nieruchome na horyzoncie, zanim odwrócą kierunek ruchu. To pozorne zawieszenie wyjaśnia rytualną siłę chwili: czas zdaje się wstrzymywać oddech na szczycie światła.
W starożytnej Europie środek lata nie zawsze pokrywał się z początkiem sezonu. Kalendarze rolnicze już wyznaczały początek lata około maja; koniec czerwca wyznaczył zatem jego świetlisty środek. Angielski Midsummer, szwedzki Midsommar i inne nazwy z północnej Europy zachowują ten sposób liczenia.
W Wicca przesilenie letnie należy do czterech sabatów słonecznych, zwanych także mniejszymi sabatami w tradycyjnej terminologii tego ruchu. Jego miejsce odpowiada przesileniu zimowemu: Yule wita powrót światła, podczas gdy Litha otrzymuje jego pełnię i pierwszy ruch wycofania.
Szczyt zawiera już powrót. Litha odkrywa prawo cyklu: wszelka władza osiąga punkt, w którym musi zmienić formę. Słońce triumfuje, potem dni zaczynają się zmniejszać. Dlatego świętowanie celebruje zarówno osiągnięcie, jak i właściwą miarę.
Od miesiąca anglosaskiego do nazwy Litha
Najstarsze poświadczenie tego słowa znajduje się u Bedy Czcigodnego, mnicha i uczonego z Northumbrii z VIII wieku. W rozdziale 15 jego De temporum ratione, przekazuje dawne nazwy angielskich miesięcy. Czerwiec nazywał się Ærra Liða, „wcześniejsza Litha”, a lipiec Æfterra Liða, „późniejsza Litha”. W latach z dodatkowym miesiącem księżycowym pomiędzy nimi można było umieścić trzeci miesiąc Litha.
Beda wiąże tę nazwę z łagodnym i żeglownym okresem, kiedy spokojna bryza umożliwiała podróżowanie po spokojnym morzu. Jego świadectwo dotyczą przede wszystkim dwóch miesięcy umieszczonych po obu stronach przesilenia letniego. Słowo to ma zatem starożytną historię, a jego użycie jako nazwy własnej słonecznego sabatu należy do współczesnego pogaństwa. Beda, The Reckoning of Time, tłumaczenie i komentarz: Faith Wallis.
Pierwsi autorzy wiccańscy mówili przede wszystkim o przesileniu letnim lub Midsummer. Nazwa Litha rozpowszechniła się w drugiej połowie XX wieku, kiedy osiem festiwali otrzymało regularne nazwy w Kole Roku. Historyk Ronald Hutton śledzi tę nowoczesną konstrukcję, powstałą w wyniku spotkania wiccańskich sabatów, starożytnych kalendarzy i europejskich świąt sezonowych. Ronald Hutton, « Modern Pagan Festivals ».
Litha i Midsummer pokrywają się dzisiaj, ale nie są doskonale synonimami. Święto Midsummer to szeroka grupa europejskich świąt bliskich przesileniu i świętu św. Jana. Litha wyznacza Sabat, który porządkuje te dziedzictwo w Kole Roku. To wyróżnienie wzbogaca festiwal: wita starożytne zwyczaje, nie pozbawiając ich miejsca, czasu i nazwy.
Ogniska środka lata i święta św. Jana
Od Portugalii po kraje bałtyckie, od Francji po Wyspy Brytyjskie i Skandynawię noc z 23 na 24 czerwca rozświetlały wspólnotowe ogniska. Kalendarz chrześcijański poświęca ją narodzinom św. Jana Chrzciciela, wyznaczonym sześć miesięcy przed Bożym Narodzeniem. Bliskość przesilenia połączyła święto Jana, słoneczną kulminację i sezonowe praktyki skupione wokół płomienia.
Średniowieczne przekazy opisują wielkie ogniska, pochodnie wędrujące po polach i płonące koła zrzucane ze zboczy. Autor z XIII wieku wyróżnił ogień kości, ogień drewna i ogień mieszający te dwa materiały. Ogniste koło nadało Słońcu widoczną formę; jego opadanie odtwarzało ruch gwiazdy po przesileniu. The Metropolitan Museum of Art, « Midsomer Magick ».
Ogień pełnił także funkcję ochronną. Mieszkańcy czuwali wokół niego, przechodzili przez jego dym, przynosili płonącą głownię z powrotem do paleniska lub rozsypywali popiół w ziemi. Skokowi przez płomienie nadano znaczenie zdrowia, szczęścia, jedności i wigoru. Każdy region nadał temu gestowi swój własny akcent, ale struktura pozostała: jednoczenie społeczności, odpieranie nieszczęść i niesienie siły ognia w kierunku domu i upraw.
Symbolika chrześcijańska zaproponowała nowe odczytanie ubywania światła słonecznego. W Ewangelii według Jana Chrzciciel mówi o Chrystusie: „On musi wzrastać, a ja muszę maleć”. Święto Jana przypada w pobliżu czasu, gdy dni stają się krótsze, Boże Narodzenie jest blisko czasu, gdy zaczynają ponownie rosnąć. Kalendarz liturgiczny i cykl słoneczny od wieków pozostają w dialogu.
Dzisiejsze ogniska świętojańskie, łotewskie Jāņi, litewskie Joninės, fińskie Juhannus czy skandynawskie Sankt Hans podtrzymują ten wspólny horyzont. Ich ciągłość daje Lithie mocny język rytualny: światłem się dzielimy, ogień chroni, a wspólnota czuwa razem w najkrótszą noc.
Rośliny, kwiaty i woda przesileniowa
Rośliny zbierane w okresie święta św. Jana zajmują ważne miejsce w zwyczajach przesilenia letniego. Ich wzrost zbiega się z pełnym światłem, co daje im zwiększoną moc ochrony domu, uzdrawiania ciała lub poznania przyszłości. Bukiety wieszano na drzwiach, trzymano w palenisku, a po zakończeniu użytkowania mogły wrócić do ognia.
Dziurawiec nazywa się po angielsku St John’s wort, ziele świętego Jana. W okolicach święta kwitną żółte kwiaty przerywane ciemnymi gruczołami. Bylica, paproć, werbena i inne lokalne rośliny również pojawiały się w bukietach, a ich zastosowanie różniło się w zależności od regionu. Historie dawały niewidzialnemu ziarnu paproci moc tworzenia niewidzialności lub odkrywania skarbów, co stanowi doskonały obraz nocy, podczas której natura zdawała się odkrywać swoje tajemnice.
W krajach nordyckich kwiaty przybierają formę wieńców, girland i słupów pokrytych zielenią. W Szwecji słup letni staje się centrum tańców zbiorowych. Zwyczaj miłosny zachęca Cię do zerwania w milczeniu siedmiu lub dziewięciu różnych kwiatów, a następnie umieszczenia ich pod poduszką, aby śnić o swoim przyszłym małżonku. Skansen, « About the Midsummer Tradition ».
Płomieniu towarzyszy woda. Rosa zbierała się o świcie, źródła odwiedzane nocą i rytualne kąpiele służyły zdrowiu, urodzie, oczyszczeniu i płodności. Ogień niesie siłę słoneczną; woda odbiera tę siłę, łagodzi ją i kieruje w stronę ciała lub ziemi. Litha zyskuje w ten sposób równowagę, której sam obraz Słońca nie jest w stanie wyrazić.
Wieńce, bukiety ochronne i wróżby miłosne są nadal bardzo obecne podczas szwedzkich uroczystości. Współczesne święto Midsommar pokazuje, jak zestaw sezonowych gestów może pozostać żywy, nie pozostając w przeszłości. Sweden.se, « Swedish Midsummer ».
Zioło Litha otrzymuje określoną intencję. Dziurawiec towarzyszy światłu i ochronie, bylica — czuwaniu i snom, róża — spełnionej miłości, a dąb — sile i ciągłości. Prosty bukiet z pewnie rozpoznanych roślin niesie więcej znaczenia niż przypadkowy zestaw.
Duchowe i magiczne znaczenie Lithy
Litha po pierwsze reprezentuje widoczne osiągnięcie. Projekt rozpoczęty w Ostara i uruchomiony w Beltane może teraz pokazać swoją formę, mocne strony i ograniczenia. Sabat zachęca nas do rozpoznania tego, co działa, do podziękowania za otrzymaną pomoc i do pełnego zaangażowania się w podjęte dzieło. Światło przesilenia ujawnia zarówno sukces, jak i niezbędne dostosowania.
Odwrócenie Słońca uczy następnie umiaru. Stały wzrost wyczerpałby wszystko; cykl narzuca kulminację, a następnie transformację. Rytuał Lithy może zatem uświęcić zwycięstwo, wzmocnić ochronę lub wesprzeć wolę, ale może także usunąć nadmiar, dumę i rozproszenie, które towarzyszą źle skierowanej mocy.
Magia słoneczna Litha dotyczy przejrzystości, autorytetu, odwagi, witalności, honoru i reputacji. Nadaje się do pracy wymagającej pokazania się, obrony dzieła, wzięcia odpowiedzialności za decyzję lub owocnego działania. Niedziela i planetarna godzina Słońca tworzą uzupełniające się rytualne odpowiedniki; nasz kalkulator godzin planetarnych pozwala zlokalizować ten czas według lokalizacji i daty.
Ogień Lithy oczyszcza poprzez intensyfikację: oświetla, trawi i wzmacnia. Woda przesileniowa działa recepcyjnie: zbiera, odświeża i przekazuje. Rośliny nadają treści pracy, a wieniec skupia rozproszone siły w kręgu. Te cztery gesty wystarczą, aby zbudować spójną uroczystość.
W pracy ochronnej Litha umacnia granice przed żniwami. W pracy dobrobytu święto wymaga, aby obietnice stały się konkretnymi rezultatami. W dziele miłości celebruje wybrane i wzajemne zjednoczenie. W dziele samopoznania stawia osobę w szczerym świetle, aby rozpoznała swoją moc, nie będąc przez nią zaślepioną.
Jak dzisiaj świętować Lithę
Wybór momentu słonecznego
Uroczystość można odbyć o wschodzie słońca, w południe słoneczne lub o zachodzie słońca. Świt nadaje się na otwarcie cyklu, południe na poświęcenie i blask, wieczór na ogień, na dziękczynienie i przejście do schyłkowej połowy roku. Dokładna data astronomiczna stanowi centralny punkt odniesienia, natomiast wigilia święta św. Jana umożliwia włączenie się do popularnego kalendarza europejskiego.
Ustaw ołtarz pełnego światła
Umieść żółtą, złotą lub białą świecę, miskę z czystą wodą, kilka sezonowych kwiatów i symbol Słońca. Upadła gałąź dębu, mały okrągły bochenek chleba, miód lub letnie owoce mogą dopełnić całość. Każdy element otrzymuje funkcję: płomień oświetla, woda gromadzi, roślina chroni, pożywienie dziękuje.
Poświęć to, co wyrosło
Wpisz nazwę pracy, zobowiązania lub cechy, która nabrała kształtu od wiosny. Umieść papier przed światłem i nazwij na głos uzyskany już wynik. Następnie poproś o siłę niezbędną do przeprowadzenia tej pracy aż do żniw. Ta praktyka utrzymuje Lithę we właściwym ruchu: świętowanie szczytu bez mylenia etapu z ostatecznym zakończeniem.
Upleć wieniec lub ułóż bukiet
Wybieraj doskonale zidentyfikowane lokalne rośliny i zbieraj je ostrożnie. Utkaj wieniec dla sojuszu, skomponuj bukiet dla ochrony domu lub umieść siedem kwiatów przy łóżku, do pracy ze snami. Gest ręki nadaje treść intencji i łączy rytuał z prawdziwą porą roku.
Praca z ogniem i wodą
Zapal świecę, a następnie odsuń ręce od źródła ciepła, a następnie unieś je nad miskę z wodą. Sformułuj prośbę o jasność, odwagę lub ochronę. Wodę można następnie wykorzystać do wyznaczenia progu zewnętrznego, podlania rośliny lub umycia przedmiotu rytualnego odpornego na wilgoć. Duży ognisko zbiorowy wymaga odpowiedniego miejsca, wyznaczonej osoby odpowiedzialnej i natychmiast dostępnych środków gaśniczych.
Podziel się światłem
Zakończ prostym posiłkiem składającym się z chleba, miodu, owoców, ziół kulinarnych i świeżej wody. Ofiaruj symboliczny dar dla ziemi w formie biodegradowalnej i bezpiecznej dla zwierząt. Słowo wdzięczności skierowane do bliskich, przodków lub czczonych mocy umieszcza uroczystość w realnym związku, a nie w samotnej kontemplacji.
Korespondencje sabatu Litha
Poniższe korespondencje łączą astronomiczny rdzeń przesilenia, europejskie zwyczaje przesilenia letniego i rytualne zastosowania współczesnego Koła Roku.
| Korespondencja | Powiązania Lithy |
|---|---|
| Data | Przesilenie letnie, około 20 lub 21 czerwca na półkuli północnej; obchody święta św. Jana 23 i 24 czerwca |
| Miejsce w Kole Roku | Między Beltane i Lughnasadh; sabat słoneczny lub mniejszy sabat w tradycyjnej terminologii wiccańskiej |
| Nazwy | Litha we współczesnym pogaństwie; przesilenie letnie; Midsummer; święta św. Jana zależnie od regionu |
| Gwiazdy | Słońce w pierwszym rzędzie; wejście Słońca w Raka według zodiaku tropikalnego |
| Dzień i godzina | Niedziela i godzina planetarna Słońca we współczesnych praktykach solarnych |
| Żywioły | Ogień jako siła centralna; woda jako uzupełniająca się siła odbioru, świeżości i płodności |
| Kierunek | Południe we współczesnej korespondencji rytualnej powiązanej ze Słońcem i Ogniem |
| Kolory | Złoto, słoneczna żółć, świetlista biel, ognista czerwień i zieleń letniej roślinności |
| Rośliny | ziele dziurawca, bylica, paproć, werbena, róża i dąb; lokalne kwiaty na wieńce i bukiety |
| Kamienie | Bursztyn, cytryn, tygrysie oko, heliolit i kryształ górski we współczesnych korespondencjach ezoterycznych |
| Symbole | Tarcza i koło słoneczne, ogień, roślinny wieniec, ukwiecony słup, woda źródlana, rosa i zioła świętojańskie |
| Czczone postacie | Słońce jako centralna moc; św. Jan Chrzciciel w chrześcijańskich obchodach 24 czerwca; bóstwa solarne wybrane zgodnie z tradycją |
| Dziedziny magiczne | Witalność, blask, odwaga, sukces, ochrona, płodność, wzajemna miłość, autorytet i wdzięczność |
| Ofiary | Okrągły chleb, miód, letnie owoce, sezonowe kwiaty, zioła kulinarne i świeża woda |
Środki ostrożności
Bezpieczne świętowanie słońca
Nigdy nie patrz bezpośrednio na Słońce i ograniczaj ekspozycję w najgorętszych godzinach. Trzymaj płomień na stabilnym podłożu, z dala od suchych roślin, tkanin, dzieci i zwierząt; nie pozostawiaj żadnych świec bez nadzoru. Ogniska na zewnątrz muszą być zgodne z lokalnymi przepisami i ograniczeniami związanymi z ryzykiem pożaru. Nie spalaj, nie połykaj ani nie nakładaj na skórę żadnej rośliny bez jasnej identyfikacji i weryfikacji jej przeciwwskazań. W szczególności dziurawiec zwyczajny wykazuje liczne interakcje lekowe i może zwiększać wrażliwość skóry na słońce.
Źródła i teksty odniesienia
Royal Observatory Greenwich, « Summer Solstice » ; Beda, Obliczanie czasu, tłumaczenie i komentarz: Faith Wallis ; Ronald Hutton, « Modern Pagan Festivals », 2008 ; The Metropolitan Museum of Art, « Midsomer Magick » ; National Trust, « History of Summer Solstice Traditions » ; Sweden.se, « Swedish Midsummer » ; Skansen, « About the Midsummer Tradition ».
























