Pierre Piobb, pseudonim Pierre’a François Xaviera Vincentiego, zajmuje wyjątkowe miejsce we francuskim okultyzmie początku XX wieku. Urodzony w Paryżu 12 kwietnia 1874 roku, zmarły w tym samym mieście 12 maja 1942 roku, był dziennikarzem, tłumaczem i autorem prac o astrologii, magii, geomancji, mitologii oraz tekstach proroczych. Przede wszystkim starał się nadać „naukom tajemnym” ogólną strukturę opartą na liczbach, odpowiedniościach, geometrii i porównawczym badaniu tekstów.
Współczesny przydomek „mag naukowy” dość dobrze oddaje jego ambicję. Piobb chce podchodzić do tradycji okultystycznych z takim samym zamiłowaniem do porządku, obliczeń, obserwacji i syntezy jak nauki jego epoki. Dla niego magia jest zbiorem praw, liczb i odpowiedniości, które metodyczny umysł może próbować odkryć, a nie chaosem przesądów.
Jego biografia długo opierała się na bardzo przychylnej nocie Félixa Cadeta de Gassicourt opublikowanej po jego śmierci. Badania genealogiczne, katalogi Bibliothèque nationale de France, ówczesne czasopisma i dokumenty Société des Sciences Anciennes pozwalają dziś odróżnić dobrze potwierdzone fakty od opowieści przekazywanych przez jego otoczenie.
Pierre François Xavier Vincenti rodzi się w Paryżu w 1874 roku
Bibliothèque nationale de France podaje 12 kwietnia 1874 roku jako datę urodzenia Pierre’a François Xaviera Vincentiego. Badania paryskich aktów stanu cywilnego precyzują, że urodził się pod adresem 14 rue Notre-Dame-de-Lorette w 9. dzielnicy.
Jego matka, Louise Henriette Angélique Amélie Allard, umiera cztery dni po porodzie. Ojciec, Jean Vincent Vincenti, jest lekarzem i służył jako chirurg-major przy żuawach papieskich. Piobb dorasta więc bez matki, a w lutym 1892 roku traci również ojca.
Rodzina ojca jest związana z Korsyką i wioską Piobetta w Castagniccii. Od tej nazwy pochodzi pseudonim „Piobb”. Dokumenty biograficzne wyjaśniają, że koledzy nazywali go „Piobbeta”, a on zachował skróconą formę do podpisywania artykułów. BnF odnotowuje zresztą kilka form jego nazwiska: Pierre Vincenti, Pierre Vincenti da Piobetta, P. V. Piobb i Pierre Piobb.
Kilka dokumentów przedstawia go jako hrabiego Vincentiego lub hrabiego Pierre’a Vincentiego-Piobba. Tytuł należy do tożsamości społecznej, pod którą pojawia się w części prasy i na nagrobku.
Aby nie wchodzić w trudną do pełnego odtworzenia genealogię szlachecką, bezpieczniej poprzestać na stwierdzeniu, że tytuł występuje w źródłach współczesnych i późniejszych, bez czynienia z niego centrum biografii. Pierre Vincenti uczy się w paryskim Collège Stanislas.
Katolickie i klasyczne wykształcenie zapewnia mu dobrą kulturę literacką i naukową. Biografie pochodzące z jego otoczenia przypisują mu następnie studia na Sorbonie i wydziale prawa oraz uzyskanie licencjatów z literatury, nauk ścisłych i prawa.
Szczegóły te pochodzą głównie z pośmiertnych źródeł biograficznych i są trudniejsze do osobnego potwierdzenia niż publikacje czy akty stanu cywilnego. Pod koniec XIX wieku Piobb podróżuje po Europie i północnym Atlantyku.
Przebywa między innymi na Korsyce, we Włoszech, w Anglii, Szkocji i na Islandii. W 1904 roku publikuje w Le Tour du monde obszerny reportaż o Islandii, ilustrowany własnymi fotografiami.
Działalność ta pokazuje, że jest dziennikarzem i podróżnikiem na długo przed zdobyciem rozgłosu jako autor okultystyczny. W wieku dziewiętnastu lat Pierre Piobb zakłada lub prowadzi w Ajaccio gazetę L’Écho de la Corse.
Źródła biograficzne różnią się co do dokładnego czasu trwania tego doświadczenia, lecz wszystkie sytuują jego wejście w dziennikarstwo na początku lat 90. XIX wieku. Następnie współpracuje z kilkoma paryskimi tytułami i rozwija karierę dziennikarza politycznego, naukowego i parlamentarnego.
Piobb pisze dla Le Monde illustré, La Paix, Lectures modernes, Nos Loisirs, La Revue des Revues, La Liberté oraz L’Information, według not biograficznych z jego otoczenia. Zajmuje się tematami politycznymi, przemysłowymi, naukowymi i regionalnymi.
Ta działalność wyjaśnia jego wielką łatwość tworzenia uporządkowanych książek popularyzatorskich i organizowania wykładów. Nie wkracza więc w okultyzm jako człowiek oderwany od życia społecznego: zna prasę, instytucje, środowiska parlamentarne i obieg informacji.
Piobb pozostaje bardzo przywiązany do Korsyki. Publikuje artykuły o jej gospodarce, wylesianiu, malarii i sytuacji społecznej. W 1909 roku ukazuje się La Corse d’aujourd’hui, ses mœurs, ses ressources, sa détresse. Książka ukazuje oblicze bardzo odległe od talizmanów i astrologii: dziennikarza zatroskanego o infrastrukturę, rolnictwo, drogi, emigrację i trudności administracyjne.
Kiedy naprawdę zaczyna się jego zainteresowanie okultyzmem?
Późne biografie mają skłonność do bardzo wczesnego datowania jego ezoterycznego powołania. Sam Piobb podaje skromniejszą chronologię w artykule z 1935 roku o swoich „33 latach okultyzmu”.
Wyjaśnia w nim, że w 1902 roku otwiera w Bibliotece Narodowej XV-wieczne dzieło hermetyczne, którego początkowo niemal nie rozumie. Następnie około 1903 roku umiejscawia moment rozpoczęcia rzeczywiście systematycznych studiów astrologii, magii, alchemii, kabały i hermetyzmu.
Ten początek jest ważny dla zrozumienia Piobba. Jego wejście w okultyzm prowadzi przede wszystkim przez teksty. Pracuje w Bibliotece Narodowej, Bibliothèque de l’Arsenal i korzysta również ze zbiorów brytyjskich. Kształci się bardziej przez porównywanie rękopisów, dawnych wydań i dzieł technicznych niż przez przekaz mistrza.
Angielski lekarz i filozof Robert Fludd staje się jednym z głównych autorów jego badań. BnF potwierdza, że w 1907 roku Piobb publikuje opatrzony przypisami przekład części dziełaUtriusque cosmi, poświęconej astrologii ogólnej.
Przekład dzieła De geomancia również wiąże się z Piobbem, ale francuskie wydanie odnotowane przez BnF ukazuje się po jego śmierci, w 1947 roku. Tłumaczenie powstało więc zapewne wcześniej, natomiast ostateczna publikacja nastąpiła po śmierci Piobba.
1907: Formulaire de haute magie
W 1907 roku Pierre Piobb publikuje swoją pierwszą wielką książkę okultystyczną, Formulaire de haute magie. Bibliothèque nationale de France przechowuje pierwodruk wydany przez H. Daragona. Książka gromadzi inwokacje, talizmany, odpowiedniości, tabele, procedury i odniesienia historyczne. Praktyczny tytuł może sugerować zwykły zbiór receptur, ale Piobb już wtedy próbuje uporządkować materiał według ogólnej logiki.
Dzieło Formulaire de haute magie doczeka się kilku wersji. W 1937 roku Piobb przygotowuje zwłaszcza nowe, znacznie przerobione i rozszerzone wydanie. Ewolucja ta pokazuje, że nie uważa pierwszej książki za zamknięty system. Jego praca rozwija się przez powroty, poprawki i ponowne porządkowanie odpowiedniości.
W tym samym roku Piobb publikuje w L’Écho du Merveilleux artykuł o doświadczeniach przeprowadzonych z dziennikarzem Henrim Christianem. Interpretuje te seanse jako eksperymenty uzewnętrzniania zdolności zmysłowych.
Ówczesne słownictwo mówi o „wyjściach astralnych”. Opowieści te są interesujące historycznie, ponieważ pokazują jego wolę eksperymentowania, lecz nie stanowią naukowego dowodu projekcji poza ciało.
W 1908, a następnie w 1909 roku ukazuje się L’Année occultiste et psychique. BnF opisuje publikację jako przegląd obserwacji i prac prowadzonych we Francji oraz za granicą w dziedzinach od astrologii po magnetyzm, przez alchemię, spirytyzm i symbolikę. Projekt dobrze oddaje jego ambicję: stworzenie przeglądu działalności porównywalnego z rocznikiem badawczym. W 1907 roku Piobb zbliża się do François-Charles’a Barleta.
Barlet należy do pokolenia Papusa i Stanislasa de Guaity. Prowadzi wówczas grupę badaczy zainteresowanych astrologią i naukami tajemnymi. Środowisko to bezpośrednio przyczyni się do powstania Société des Sciences Anciennes.
1909: Société des Sciences Anciennes
Société des Sciences Anciennes zostaje zarejestrowane 20 marca 1909 roku według dokumentów zachowanych przez badaczy Piobba. Biuletyn z 1909 roku wymienia Pierre’a Piobba jako przewodniczącego, a Oswalda Wirtha jako wiceprzewodniczącego.
Znajdują się tam również Eudes Picard, Horace Choisy, Jacques Brieu i kilku specjalistów od symboliki, astrologii oraz dawnych tradycji. BnF bezpośrednio wiąże Pierre’a Piobba z tym towarzystwem w swojej kartotece wzorcowej.
Biografie pochodzące z otoczenia Piobba twierdzą, że Société des Sciences Anciennes zostało przyjęte do grona towarzystw naukowych uznawanych przez Ministerstwo Oświaty Publicznej. W kilku współczesnych notach sformułowanie to przekształcono następnie w „stowarzyszenie uznane za organizację pożytku publicznego”.
Te dwa statusy nie są równoważne. Lepiej więc zachować sformułowanie ówczesnych źródeł i nie przypisywać stowarzyszeniu mocniejszego statusu prawnego, niż pozwalają ustalić dokumenty.
Towarzystwo organizuje kursy i wykłady w Palais du Trocadéro. Piobb naucza tam między innymi średniowiecznych koncepcji astrologicznych. Występują również Oswald Wirth, Paul Vulliaud, Albert Jounet i inni współpracownicy. Spotkania nadają wymiar publiczny tematom ograniczonym dotąd do czasopism i niewielkich grup ezoterycznych.
W listopadzie 1910 roku w Paryżu odbywa się Międzynarodowy Kongres Psychologii Eksperymentalnej. Relacja w La Vie mystérieuse wymienia Pierre’a Piobba wśród członków komitetu kierowniczego. Współczesne publikacje przedstawiają go także jako przewodniczącego piątej komisji i wiceprzewodniczącego komitetu międzynarodowego. Tytuły te pokazują jego chęć ujmowania badań okultystycznych i psychicznych w języku eksperymentu, nie oznaczając, że jego hipotezy zostały potwierdzone przez psychologię akademicką.
W 1911 roku ukazuje się L’Évolution de l’occultisme et la science d’aujourd’hui. Piobb porównuje w nim kilka idei okultystycznych z odkryciami ówczesnej fizyki, elektryczności, psychologii i badań psychicznych.
Książka należy do okresu, gdy wielu autorów sądzi, że nowe nauki ostatecznie wyjaśnią zjawiska przypisywane niegdyś magii. Stanowi więc dokument naukowego optymizmu okultyzmu początku XX wieku.
Dlaczego jego okultyzm nazywa się naukowym?
Piobb używa języka nauki z trzech powodów. Poszukuje prawidłowości zamiast indywidualnych objawień. Klasyfikuje dane w tabelach, relacjach liczbowych i odpowiedniościach geometrycznych. Wreszcie chce poddawać tradycje porównaniom, zamiast przyjmować je wyłącznie dlatego, że zakon inicjacyjny uznaje je za dawne.
Metoda pozostaje podejściem okultystycznym: nie czyni astrologii, magii ani symbolicznych odpowiedniości uznanymi dyscyplinami naukowymi. W 1908 roku Piobb publikuje Vénus, la déesse magique de la chair.
Dzieło miało otwierać szerszą serię poświęconą kilku postaciom boskim. Piobb poszukuje w mitach struktur symbolicznych i praw, które uważa za wspólne dla różnych tradycji.
Cała planowana seria nie ukaże się za jego życia. Dla Piobba mity nie są zwykłymi opowieściami z wyobraźni. Uważa, że zawierają naukę techniczną ukrytą za symbolicznymi postaciami i epizodami. Taki sposób odczytywania mitologii był rozpowszechniony wśród kilku okultystów jego epoki.
Należy odróżnić go od obecnych metod historii religii i filologii. Wojna z 1914 roku przerywa działalność Société des Sciences Anciennes. Kilku członków zostaje zmobilizowanych lub umiera. Piobb znacznie ogranicza w tym okresie publikacje okultystyczne. Jego kariera przenosi się wówczas do prasy, dyplomacji wpływu i środowisk politycznych.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych
Biografie pochodzące z jego otoczenia wskazują, że podczas wojny pracuje przy działaniach związanych z propagandą i informacją zagraniczną. Legia Honorowa, którą otrzyma później, zostaje przyznana z ramienia Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Ta część życia ponownie przypomina o jego podwójnym profilu: z jednej strony autor ezoteryczny, z drugiej dziennikarz i człowiek politycznych kontaktów. Po wojnie noty biograficzne umieszczają go w otoczeniu paryskiego biura prasowego generalnego rezydenta Francji w Maroku.
Pracuje więc w sieciach związanych z marszałkiem Lyauteyem, a następnie jego następcami. Szczegółowe opowieści o rozdzielaniu tajnych funduszy prasie pochodzą głównie ze wspomnień i wymagają ostrożnego traktowania. Pewna jest jego trwała działalność dziennikarska i polityczna wykraczająca poza samo środowisko okultystyczne. 19 sierpnia 1927 roku Pierre Piobb zostaje kawalerem Legii Honorowej.
Nota cmentarza Père-Lachaise odsyła do akt w bazie Léonore i precyzuje, że wyróżnienie przyznano z ramienia Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Informacja widnieje również na jego pomniku nagrobnym.
Publiczny powrót do Nostradamusa
W latach 20. XX wieku Piobb wraca do okultyzmu przez studiowanie tekstów proroczych. W 1924 roku Charles Blech udostępnia mu salę Towarzystwa Teozoficznego przy square Rapp na pierwszy wykład poświęcony Nostradamusowi. Powraca do tematu w serii wykładów w 1927 roku. Książka Le Secret de Nostradamus ukazuje się w tym samym roku nakładem Adyar.
Piobb nie chce odczytywać dzieła Centurii jako zwykłego zbioru spontanicznych wizji. Poszukuje metod obliczeniowych, struktur geometrycznych i systemu chronokosmograficznego stojącego za tekstem.
Broni też hipotez o templariuszowskim pochodzeniu i zakodowanych dyrektywach historycznych. Tezy te należą do jego osobistego systemu i nie są przyjmowane przez współczesne badania akademickie nad Nostradamusem.
Książka pozostaje jednak cenna dla zrozumienia pewnego etapu recepcji Nostradamusa. Pokazuje, jak okultysta początku XX wieku próbuje zastąpić intuicyjną interpretację czterowierszy metodą geometryczną i astrologiczną. Projekt jest spójny z całym dziełem Piobba: przekształcić teksty okultystyczne w obliczalne struktury. W 1939 roku Piobb publikuje Le Sort de l’Europe.
Zestawia w nim Nostradamusa, przepowiednię papieży przypisywaną świętemu Malachiaszowi i inne zbiory prorocze. Kontekst europejski jest oczywiście decydujący: zbliża się wojna, a teksty prorocze budzą odnowione zainteresowanie. Sam Piobb ponownie ocenia niektóre stanowiska bronione w 1927 roku, co świadczy o dalszej ewolucji systemu.
Astrologia w centrum jego myśli
Astrologia pozostaje jedną z najbardziej stałych osi jego badań. Nie sprowadza jej do tworzenia indywidualnych horoskopów. Próbuje zrozumieć struktury geometryczne, czasowe i astronomiczne, które jego zdaniem porządkują odpowiedniości między niebem a wydarzeniami. Astrologia staje się następnie matrycą jego odczytywania magii, mitologii i proroctw.
Piobb rozwija ideę, że wydarzenia ludzkie można umieścić w „momencie kosmicznym”, określonym przez kilka relacji niebiańskich i geometrycznych. Przedstawia teorię na kongresie psychologii eksperymentalnej w 1910 roku.
Termin determinizm nadaje systemowi pozór ogólnego prawa. Nie należy jednak mylić tej konstrukcji astrologicznej z determinizmem wykazanym przez nauki eksperymentalne.
Z biegiem lat figury geometryczne zajmują coraz więcej miejsca w jego pracy. Koło, podziały kątowe, wielokąty i relacje liczbowe służą łączeniu astrologii, tarota i symboliki.
Piobb poszukuje w ten sposób wspólnej gramatyki różnych tradycji. Późniejsze pokolenia zapamiętają zwłaszcza jego zestawienia dwudziestu dwóch Wielkich Arkanów tarota z konstrukcjami geometrycznymi.
Interpretuje karty bardziej jako elementy systemu liczbowego niż zwykłe karty wróżbiarskie. Odczytanie to należy do matematyzującego okultyzmu XX wieku i nie odpowiada rzeczywistej średniowiecznej historii kart.
Nasz artykuł Zrozumieć tarota pozwala odróżnić historię gry od jej okultystycznych reinterpretacji. Środowiska związane z Piobbem znacznie różnią się od kierunku przyjętego przez René Guénona.
Guénon krytykuje nowoczesny okultyzm, stowarzyszenia badań psychicznych i próby traktowania tradycji jako nauk eksperymentalnych. Piobb, Wirth, Francis Warrain i kilku autorów z jego otoczenia reprezentują przeciwnie podejście do symboliki bardzo zachodnie i racjonalizujące. Trafniej jest więc mówić o dwóch przeciwstawnych koncepcjach ezoteryzmu niż o zwykłym osobistym sporze.
Piobb i wolnomularstwo
Dokumenty masońskie cytowane przez biografów wskazują, że Piobb należał do Wielkiej Loży Francji na początku lat 1910. Przynależność ta pasuje do jego relacji z Oswaldem Wirthem i kilkoma członkami Société des Sciences Anciennes. W jego publicznym dorobku pozostaje mniej centralna niż astrologia i magia. Piobb zna to samo środowisko intelektualne co Papus, nie będąc jego bezpośrednim uczniem.
Obraca się wśród Barleta, Wirtha i kilku współpracowników ruchu Papusa. Późniejsze opowieści wymyśliły nawet okultystyczną wrogość między Piobbem a Papusem, posuwając się do oskarżenia Piobba o spowodowanie śmierci Papusa za pomocą magii. Żadne solidne źródło nie pozwala przyjąć tej historii. Część dziedzictwa Piobba jest przekazywana przez lekarza Pierre’a Mabille’a.
Kilka świadectw wskazuje, że Mabille korzystał z jego nauk, a następnie przekazywał niektóre idee środowiskom bliskim surrealizmowi. André Breton posiadał i czytał kilka dzieł Piobba. Należy jednak odróżnić ten obieg książek od bezpośredniego i systematycznego wpływu Piobba na cały ruch surrealistyczny.
La Clef universelle des sciences secrètes
W ostatnich tygodniach życia Piobb pracuje nad dziełem, które ukaże się jako Clef universelle des sciences secrètes. Źródła biograficzne datują końcową redakcję na okres od stycznia do marca 1942 roku. Bibliothèque nationale de France potwierdza, że pierwszy tom ukazuje się dopiero w 1950 roku, a kolejne w 1951 i 1954 roku. Publikacja dzieła jest więc w całości pośmiertna.
Pierwszy tom nosi podtytuł wskazujący, że Piobb pracuje „według wskazówek Poligrafii Jana Trithemiusa”. Uważa systemy szyfrowania, liczby i odpowiedniości Trithemiusa za klucz pozwalający na nowo odczytać wiele tradycji. Cel jest ambitny: zaproponować wspólny język magii, alchemii, astrologii, mitologii i symboliki. Tytuł Clef universelle wyraża przekonanie Piobba.
Sądzi, że zidentyfikował wspólne struktury pozwalające przechodzić od jednej nauki tajemnej do drugiej. Architektura ta należy przede wszystkim do syntetycznego spojrzenia Piobba: za alchemią, astrologią, kabałą i grymuarami poszukuje wspólnej osnowy, której same tradycje nie zawsze wyraźnie formułują. Alchemicy, astrologowie, kabaliści i autorzy grymuarów nie wszyscy pracowali na podstawie jednego uniwersalnego systemu geometrycznego.
Śmierć w Paryżu w 1942 roku
Pierre Piobb umiera 12 maja 1942 roku w Paryżu. BnF precyzuje 7. dzielnicę; badania aktów stanu cywilnego podają adres 8 rue Sédillot. Ma sześćdziesiąt osiem lat. Pogrzeb odbywa się 16 maja w kościele Saint-Pierre-du-Gros-Caillou.
Piobb zostaje pochowany na cmentarzu Père-Lachaise. Zaktualizowana nota Amis et Passionnés du Père-Lachaise umieszcza jego grób w **49. kwaterze**, przy avenue Transversale nr 1. Pomnik nosi napis „człowiek literatury i nauki” i przypomina o Legii Honorowej. Nasz Przewodnik po okultystach na Père-Lachaise pozwala umieścić Piobba wśród autorów ezoterycznych związanych z paryskim cmentarzem.
Według specjalistycznych biografii Piobb nie ma bezpośrednich potomków. Część dokumentów zostaje rozproszona po 1942 roku. Maurice Francis Nouveau, który przyjmie nazwisko Nouveau-Piobb, opublikuje następnie kilka tekstów przedstawianych jako pochodzące z tego dziedzictwa. Należy je odróżnić od książek bezpośrednio napisanych i wydanych przez Pierre’a Piobba.
Jego twórczość znajduje się między kilkoma światami. Jest zbyt okultystyczna, by wejść do klasycznej historii nauki. Jest również mniej związana z wielkimi liniami inicjacyjnymi niż dorobek Papusa, Guaity czy Wirtha. Wreszcie systemy liczbowe i geometryczne wymagają bardziej technicznej lektury niż zwykłe książki popularyzujące ezoteryzm.
Oryginalność Piobba tkwi mniej w określonej doktrynie magicznej niż w sposobie pracy. Chce porównywać, porządkować, obliczać i ustalać odpowiedniości. Traktuje okultyzm jako zespół problemów do rozwiązania, a nie objawienie przekazane przez mistrza. Postawa ta wyjaśnia zarówno zainteresowanie rękopisami, jak i próby dialogu z psychologią eksperymentalną.
Jego książki są szczególnie interesujące jako świadectwa momentu, gdy niektórzy okultyści sądzili, że można zbliżyć nowoczesną naukę do dawnych tradycji. Dzieło Formulaire de haute magie pokazuje wysiłek gromadzenia i klasyfikowania materiału.
L’Évolution de l’occultisme ukazuje jego dialog z językiem naukowym 1911 roku. Le Secret de Nostradamus oraz Clef universelle ukazują wreszcie poszukiwanie struktury ukrytej za historią, symbolami i proroctwami.
Warto czytać te książki jako konstrukcje autora XX-wiecznego, a nie nienaruszone odtworzenie nauki tajemnej przekazywanej od starożytności. 18 listopada 1904 roku Pierre Vincenti żeni się w Levallois-Perret z Marguerite Juliette Dagouret, nazywaną Suzanne w kilku dokumentach rodzinnych.
Badania genealogiczne nad Piobbem pozwalają ustalić tę datę na podstawie aktów stanu cywilnego. Para nie ma znanych potomków. Brak bezpośredniego spadkobiercy przyczyni się po 1942 roku do rozproszenia części dokumentów i przedmiotów przechowywanych przez Piobba.
Piobb nie ogranicza prac do astrologii i magii ceremonialnej. W 1908 roku publikuje w La Revue des Revues artykuł o wytwarzaniu złota i teoriach alchemicznych.
Nie zamierza przedstawiać alchemii jako ciągu cudów. Próbuje porównywać dawne doktryny transmutacji z przemianami materii omawianymi przez ówczesną fizykę i chemię.
Podejście to powróci w dziele L’Évolution de l’occultisme et la science d’aujourd’hui. Stanowi wyraźny przykład jego metody: zbliżania dawnego słownictwa do współczesnego języka naukowego, nawet za cenę analogii, których dzisiejsza nauka by nie przyjęła.
Regularnie przedstawia się go jako niezależnego od wielkich zakonów okultystycznych, co jest słuszne w odniesieniu do jego stanowiska doktrynalnego. Niezależność nie oznacza jednak całkowitego braku przynależności organizacyjnej. Badania dokumentacyjne nad Piobbem przywołują La Lumière maçonnique z 1910 i 1912 roku jako świadectwo przynależności do Wielkiej Loży Francji w Rycie Szkockim.
Piobb nie tworzy dzieła jako rzecznik obediencji, ale zna bezpośrednio świat masoński i jego sieci kontaktów, wzmacniające zamiłowanie do symboli, stopni i architektur inicjacyjnych. Po I wojnie światowej jego działalność publiczna wyraźnie przesuwa się ku dziennikarstwu politycznemu i środowiskom związanym z Ministerstwem Spraw Zagranicznych.
Biografie z jego otoczenia przypisują mu ważną rolę w paryskim biurze prasowym generalnego rezydenta w Maroku. Wskazują też, że w latach 20. i 30. XX wieku sprzeciwia się włoskim roszczeniom irredentystycznym wobec Korsyki i próbuje w tej kwestii zbliżyć korsykańskich działaczy o przeciwnych poglądach.
Epizody te są słabiej udokumentowane niż bibliografia okultystyczna, ale pokazują, że nigdy nie zamyka się w karierze wyłącznie ezoterycznej. Po jego śmierci kilku autorów bezpośrednio lub pośrednio powołuje się na Piobba.
Maurice Francis Nouveau przyjmuje nazwisko Nouveau-Piobb i publikuje teksty wiązane z dziedzictwem swojego „duchowego ojca”. Innych autorów, zwłaszcza Pierre’a Mabille’a, Jeana Cartereta czy Raymonda Abellia, łączono z jego badaniami nad strukturami, liczbami i geometrią.
Nie wszystkie wpływy są równie dobrze potwierdzone. Lektura Piobba w niektórych środowiskach intelektualnych jest poświadczona; ideę ciągłej linii przekazu doktrynalnego trzeba natomiast badać osobno dla każdego autora.
Źródła i punkty odniesienia
Ta Biblioteka Narodowa Francji zapewnia najpewniejszą podstawę biograficzną: Pierre Piobb to pseudonim Pierre’a François Xaviera Vincentiego, urodzonego 12 kwietnia 1874 roku, zmarłego 12 maja 1942 roku w 7. dzielnicy Paryża. BnF opisuje go jako autora książek o magii i ezoteryzmie oraz tłumacza z łaciny.
Katalog BnF pozwala również prześledzić bibliografię: Formulaire de haute magie w 1907 roku, L’Année occultiste et psychique w latach 1908–1909, Le Secret de Nostradamus w 1927 roku, Le Sort de l’Europe w 1939 roku, a następnie trzy pośmiertne tomy dzieła Clef universelle des sciences secrètes w 1950, 1951 i 1954 roku.
Serwis dokumentacyjny Matemius gromadzi akty stanu cywilnego, artykuły prasowe i reprodukcje dokumentów dotyczących Piobba. Jest szczególnie przydatny w odniesieniu do kariery dziennikarskiej, Société des Sciences Anciennes i autobiograficznego artykułu z 1935 roku, choć powtarza również przekazy pochodzące od uczniów, wymagające osobnego sprawdzenia.
Relacja z Międzynarodowego Kongresu Psychologii Eksperymentalnej w 1910 roku, opublikowana w La Vie mystérieuse, wymienia Pierre’a Piobba wśród członków komitetu kierowniczego i dokumentuje kontekst, w którym stara się zbliżyć badania psychiczne do metod eksperymentalnych.
Nota Amis et Passionnés du Père-Lachaise potwierdza przyznanie Legii Honorowej 19 sierpnia 1927 roku i umieszcza jego grób w 49. kwaterze.
Fotografia wykorzystana jako ilustracja tytułowa jest autentycznym portretem Pierre’a Piobba opublikowanym w L’Écho du Merveilleux, nr 253, 15 lipca 1907 roku. Należy do ówczesnej dokumentacji jego pierwszych publikacji okultystycznych.






























