Bluszcz pozostaje zielony, gdy winorośl traci liście. Wspina się dzięki drobnym korzeniom przyczepiającym się do podpory, pokrywa mury i zmienia liście po dotarciu do światła. W Bachantkach jego wieńce otaczają Dionizosa i wyznawców; w renesansowej magii naturalnej dołącza do roślin słonecznych. Jego siła tkwi w przywiązaniu, upojeniu ujętym w rytuał i przejściu od formy młodocianej do dorosłej.
Roślina to Hedera helix L., Bluszcz pospolity. Nie odżywia się murem ani drzewem, które go podtrzymują: korzenie czepne służą wspinaniu, a korzenie w ziemi zapewniają odżywianie. To rozróżnienie zmienia magiczny obraz. Bluszcz mówi o oparciu i relacji, nie o kradzieży substancji.
Greckie źródła wiążą go z orszakiem Dionizosa, wieńcami i tyrsem. Europejscy autorzy przypisywali mu również wierność i trwałość ze względu na zimozielone liście. Karta zachowuje te wątki, a następnie stawia bardziej wymagające pytanie: kiedy przywiązanie wspiera wzrost, a kiedy pokrywa całą podporę?
Dwie formy na jednym pnączu
Hedera helix należy do rodziny araliowatych (Araliaceae). Młodociane łodygi płożą się lub wspinają i mają klapowane liście. Gdy łodyga osiągnie oświetloną strefę sprzyjającą kwitnieniu, przestaje wytwarzać korzenie czepne, staje się bardziej wzniesiona i ma liście całobrzegie, bez wyraźnych klap.
Kew opisuje drobne zielonkawe kwiaty zebrane w baldachy i ciemne jagody dojrzewające później. Roślina dostarcza wtedy pyłku i owoców w porze ubogiej w zasoby. Kew, Hedera helix.
Zmiana liścia jest znakiem dojrzałości. Roślina pnąca i kwitnąca wydają się różne, lecz należą do tego samego osobnika. Dostęp do światła zmienia formę bez przerywania ciągłości łodygi.
Ta metamorfoza nadaje Bluszczowi rzadką dziedzinę magiczną: zmieniać wygląd, gdy zmienia się miejsce w świecie. Wierność nie oznacza pozostawania takim samym.
Przyczepiać się bez pasożytowania
Młode łodygi wytwarzają krótkie korzenie przylegające do kory, kamienia lub zaprawy. Nie wnikają w podporę, aby pobierać soki. Bluszcz pozostaje zakorzeniony w ziemi i wytwarza własną materię dzięki światłu.
Na zdrowym drzewie Bluszcz wykorzystuje pień jako drogę ku koronom. Bardzo gęsta pokrywa dodaje ciężaru i maskuje uszkodzenia, a w zniszczony mur mogą wrastać łodygi poprzez szczeliny. Relacja zależy więc od stanu podpory.
Magia przywiązania powinna stosować tę samą zasadę. Zapytaj, co otrzymujesz z relacji, co wytwarzasz samodzielnie i co podpora naprawdę może udźwignąć. Związek nie usuwa potrzeb ani granic.
Zimozielone liście wspierają temat wierności, lecz roślina posuwa się naprzód, szuka światła i zmienia fazę. Żywa więź łączy stałość i ruch.
Dionizos, wieńce i tyrs
W Bachantkach Eurypidesa Dionizos nakazuje Tebom przyjąć wieńce Bluszczu. Kobiety niosą tyrs, kij otoczony listowiem i zwieńczony szyszką, a następnie udają się w góry w rytmie kultu.
Tekst łączy Bluszcz, muzykę, wino, trans i odwrócenie porządku obywatelskiego. Eurypides, Bachantki.
Zielony wieniec towarzyszy zmienionemu stanowi. Oznacza przynależność do orszaku i odróżnia czas rytuału od czasu miasta.
Dionizyjski Bluszcz nie sprowadza się do świętowania. Dramat pokazuje też przemoc wybuchającą, gdy król odmawia uznania boga i próbuje obserwować obrzęd bez uczciwego wejścia w jego ramy. Roślina niesie ekstazę, ale także granicę otaczającą przestrzeń rytualną.
Bluszcz wśród roślin słonecznych
Korneliusz Agryppa umieszcza Bluszcz wśród roślin Słońca wraz z Wawrzynem, winoroślą i innymi roślinami, które pozostają zielone lub kierują ruch ku światłu. Klasyfikacja znajduje się w pierwszej księdze jego Philosophie occulte.
Obecność Bluszczu zaskakuje czytelnika przyzwyczajonego do wiązania go wyłącznie z Dionizosem. Pokazuje, że korespondencje zmieniają się wraz z wybraną właściwością: trwałością zieleni, ruchem ku górze, relacją z winoroślą lub autorytetem listowia. Agryppa, księga I, rozdział 23.
Roślina może więc należeć do kilku map symbolicznych bez sprzeczności. Kult grecki patrzy na wieniec i tyrs; Agryppa buduje słoneczną rodzinę przez analogię.
Grymuar nie łączy tych map w jedną. Przedstawia je jako dwa historyczne spojrzenia. Do praktyki wybierz jeden wątek: rytualną przynależność lub wytrwałe dążenie ku światłu.
Badanie więzi i jej podpory
Narysuj łodygę Bluszczu wspinającą się wokół pionowej linii. W linii zapisz podporę: osobę, instytucję, nawyk, miejsce lub obietnicę. W każdym klapowanym liściu zanotuj to, co wnosisz dzięki własnym korzeniom.
Na szczycie narysuj cały, nieklapowany liść. Zapisz dorosłą formę, którą relacja powinna umożliwić: niezależność, głos, twórczość, przekazywanie lub odejście. Jeśli żadna zmiana nie jest dozwolona, zaznacz punkt, w którym łodyga powinna przestać się wspinać.
Dodaj datę ponownego przeglądu i umieść wizerunek Bluszczu przy stronie. Praca kończy się działaniem skierowanym do podpory: podziękowaniem, prośbą, naprawą lub odłączeniem. Nie używaj świeżej łodygi na skórze i nie pozostawiaj jagód w zasięgu.
Historyczne korespondencje
| Punkt odniesienia | Korespondencja |
|---|---|
| Nazwa botaniczna | Hedera helix L. |
| Rodzina | Araliaceae |
| Przemiana | Młodociane liście klapowane, następnie całobrzegie na pędach płodnych |
| Postać boska | Dionizos, wieńce i tyrs |
| Dziedziny magiczne | Więź, wierność, przynależność, przemiana i granica |
| Bezpieczna forma | Rysunek podpory i wizerunek rośliny |










































