Przejdź do treści
AeternumAeternum
Łysiczki
Łysiczki

Grimuar botaniczny

Łysiczki

Czas czytania: 4 min

W Kodeksie florenckim grzyby zwane teonanácatl pojawiają się w obrębie świąt, ofiar i wizji Nahua opisanych w XVI wieku. Nie są akcesoriami „uniwersalnej duchowości” ani towarzyszami syberyjskich obrzędów muchomora. Ich magiczna historia rozgrywa się przede wszystkim w Mezoameryce, w konkretnych językach, ceremoniach i społecznościach.

„Łysiczki” nie oznaczają jednego gatunku. Rodzaj Psilocybe obejmuje liczne grzyby, z których niektóre zawierają psylocybinę i psylocynę. Związki te mogą wytwarzać również inne rodzaje, a grzyby śmiertelnie trujące można pomylić z nimi.

We Francji grzyby halucynogenne, w szczególności z rodzaju Psilocybe, są klasyfikowane jako środki odurzające. Karta nie proponuje więc posiadania, uprawy, przygotowywania ani spożywania. Oferuje lekturę historyczną i ikonograficzną na podstawie dostępnych źródeł.

Jeden rodzaj, wiele gatunków i rzeczywiste sobowtóry

Psilocybe jest rodzajem grzybów blaszkowych. Kilka gatunków psychoaktywnych ma małe brązowe kapelusze, blaszki ciemniejące wraz z zarodnikami i miąższ mogący sinieć po uszkodzeniu. Żadna z tych cech samodzielnie nie pozwala na pewną identyfikację.

Psilocybe mexicana, P. cubensis i P. semilanceata nie mają tego samego zasięgu ani siedliska. Teksty mezoamerykańskie nie zawsze pozwalają powiązać nazwę teonanácatl z jednym współczesnym gatunkiem.

Psylocybina jest przekształcana w organizmie w psylocynę, która działa między innymi na receptory serotoniny. Ta chemia wyjaśnia zmiany percepcji; nie dowodzi obiektywnego kontaktu z duchem czy bóstwem.

Teonanácatl w Kodeksie florenckim

W XVI wieku Bernardino de Sahagún prowadzi rozległe badania z uczonymi Nahua, malarzami i informatorami z Tepeapulco i Tlatelolco. Dwujęzyczny rezultat, w nahuatl i po hiszpańsku, jest znany jako Kodeks florencki.

Grzyb pojawia się w nim pod określeniem teonanácatl, w opisach uczt i wizji. Center for the Study of World Religions na Harvardzie przypomina zbiorowy charakter badań i rolę rdzennych współpracowników. Harvard, teonanácatl w Kodeksie florenckim.

Słowo tłumaczono jako „boski grzyb” lub „ciało boga”. Każdy przekład niesie interpretację. Zachowanie terminu nahuatl pozwala uniknąć sprowadzenia ceremonii od razu do europejskiej kategorii.

Kolonialny zakaz i rytualna ciągłość

Władze kościelne Nowej Hiszpanii potępiały liczne rdzenne obrzędy jako bałwochwalstwo. Teksty kolonialne opisują więc grzyby w podwójnym napięciu: pragnienia zebrania wiedzy i projektu nawracania zmierzającego do usunięcia praktyk.

Społeczności Mazateków, Mixe, Nahua i innych ludów Meksyku utrzymały rytualne i terapeutyczne relacje z grzybami psychoaktywnymi. Praktyki należą do specjalistów, rodzin, miejsc i zobowiązań społecznych. Nie stanowią protokołu, który można swobodnie odłączyć od kontekstu.

Nazwa przeżywa kolonialne spojrzenie. Czytać teonanácatl to słyszeć głos Nahua pod hiszpańskim komentarzem i uznać społeczność, która niosła wiedzę.

Heim, Hofmann i przejście do laboratorium

W połowie XX wieku prace mykologa Rogera Heima nad grzybami meksykańskimi i chemika Alberta Hofmanna prowadzą do hodowli okazów, a następnie wyizolowania psylocybiny i psylocyny w 1958 roku.

Grzyb trafia wówczas do farmakologii i psychiatrii eksperymentalnej. Współczesne badania kliniczne stosują odmierzone związki, kryteria włączenia, nadzór medyczny i ramy prawne. Nie czynią równoważnym spożywania dzikich grzybów.

Przejście zmienia również magiczny obraz: sakrament osadzony w miejscu staje się cząsteczką, a następnie symbolem kontrkultury. Karta zachowuje odrębność tych trzech warstw: rdzennego obrzędu, nauki laboratoryjnej i zachodniej recepcji.

Badać kodeks bez posiadania grzyba

Wybierz reprodukcję strony Kodeksu florenckiego związanej z teonanácatl. Zanim zinterpretujesz obraz, zapisz obecne języki, autorów badań, datę i kontekst kolonialny.

Następnie narysuj trzy koła bez materiału roślinnego: ceremonia Nahua, laboratorium XX wieku i zachodnia kultura psychodeliczna. W każdym umieść właściwe mu nazwy, daty i uczestników. Przenoś element między kołami tylko z przywołaniem źródła tego przemieszczenia.

Praca magiczna polega tu na przywróceniu nazw i granic. Żaden grzyb, zarodnik, zestaw, proszek, czekolada ani nielegalny przedmiot nie trafia do przestrzeni.

Korespondencje historyczne

Punkt odniesienia Korespondencja
Badana grupa Psychoaktywne gatunki rodzaju Psilocybe
Termin historyczny Teonanácatl, w języku nahuatl
Główne źródło Kodeks florencki, XVI wiek
Konteksty Ceremonie mezoamerykańskie, badania kolonialne i laboratorium XX wieku
Dziedziny magii Rytualna wizja, wróżbiarstwo, wspólnotowa opieka i pamięć kulturowa
Dozwolony nośnik Faksymile, rysunek, chronologia i lektura
Koszyk 0

Twój koszyk czeka na Ciebie

Odkryj nasze produkty
Płatność w 3 lub 4 ratach bez dodatkowych opłat