Przejdź do treści
AeternumAeternum
Materia prima
Materia prima

Zapiski Aeternum

Materia prima

Czas czytania: 5 min

W spisie treści…

1. Geneza i znaczenie materia prima
2. Materia prima i Wielkie Dzieło

3. Formy materia prima
4. Materia prima i transformacja alchemiczna
5. Materia prima i jej potencjał


materia prima jest wszechobecnym, lecz dość zagadkowym pojęciem w alchemii (choć występuje również w kilku innych dziedzinach). Często opisuje się ją jako pierwotne źródło, z którego narodziły się wszystkie pierwiastki i do którego wszelkie stworzenie może powrócić lub zostać sprowadzone. Uznaje się ją za samą czystość i kwintesencję, dzięki której wszelkie tworzenie staje się możliwe. Jest niczym i wszystkim, bez czego nic nie mogłoby istnieć. Uprzedzam, że temat dotyczy filozofii alchemicznej, która może być nieco trudna do pojęcia dla początkujących.

1. Geneza i znaczenie materia prima

Termin materia prima jest  często tłumaczony jako „materia pierwsza” lub „substancja pierwotna”. W alchemii pojęcie to odnosi się do niezróżnicowanego i czystego początku wszelkiej materii, uniwersalnej esencji, z której mają powstawać wszystkie formy świata fizycznego.

Historycznie idea materia prima sięga filozofii greckiej i średniowiecznej, gdzie ściśle wiąże się z arystotelesowskim pojęciem prima materia. Arystoteles pojmował prima materia jako nieokreślone podłoże, pozbawione własnej formy i cech, które w połączeniu z forma (formą) prowadzi do przejawienia się obiektów fizycznych. Perspektywę tę przyjęli i przekształcili alchemicy, którzy widzieli w materia prima nie tylko fizyczną podstawę, lecz również duchowy fundament prowadzenia dzieł alchemicznych.

2. Materia prima i Wielkie Dzieło

W alchemii materia prima znajduje się w sercu procesu transformacji, znanego jako „Wielkie Dzieło” (lub Magnum Opus), którego celem jest przemiana metali nieszlachetnych w metale szlachetne, np. ołowiu w złoto. Ta symboliczna przemiana oznacza także duchowe oczyszczenie, w którym materia prima pełni rolę katalizatora w dążeniu do doskonałości, czyli kamienia filozoficznego.

Alchemicy uważali materia prima za punkt wyjścia wszelkiego stworzenia, zawierający wszystkie możliwości wszechświata. Często opisuje się ją jako pierwotny chaos lub bezładną masę, która dzięki pracy alchemicznej jest stopniowo oczyszczana i wynoszona do stanu doskonałości. Pojęcie to ilustruje także słynna alchemiczna maksyma „Solve et Coagula”, oznaczająca rozpuszczanie (nieczystej materii) i koagulowanie (w celu utworzenia doskonałej materii).

3. Formy materia prima

rebis alchemia


Powiedzmy jasno:
 materia prima  jest pojęciem abstrakcyjnym i symbolicznym, a nie konkretną substancją o określonym wyglądzie. Przedstawia pierwotny, czysty i niezróżnicowany stan wszelkiej materii, dlatego często opisuje się ją metaforycznie lub alegorycznie, a nie wizualnie. Jednak dla zilustrowania jej podstawowych cech alchemicy używali w sztuce i pismach rozmaitych symboli i metafor:

  • Jajo Filozoficzne przedstawia cały kosmos, zamykając materia prima w otoczce symbolizującej zarówno ochronę, jak i ograniczenie. Pojęcie to ukazuje hermetyczną i zamkniętą w sobie naturę materia prima.

  • Rtęć filozofów, różniąca się od zwykłej rtęci, jest postrzegana jako lotny i duchowy element ożywiający materia prima. W materii działa zasada płynności i transformacji.

  • Siarka jest natomiast zasadą palności i ciepła. Często postrzega się ją jako duszę przenikającą materia prima, nadając jej cechy niezbędne do transmutacji.

  • Uroboros, ten wąż lub smok, który gryzie swój ogon, jest klasycznym symbolem jedności, wiecznego cyklu natury i odrodzenia. Jest często używany do przedstawienia cyklicznej natury materia prima i samego procesu alchemicznego, podkreślając ideę odrodzenia i nieustannej odnowy.

  • Rebis, postać hermafrodytyczna, łączy cechy męskie i żeńskie, symbolizując jedność przeciwieństw. Rebis przedstawia połączenie przeciwstawnych elementów (w alchemii często siarki i rtęci), które trzeba zjednoczyć, aby stworzyć materia prima.

  • Przedstawienia chaosu lub bezładnych i niewyraźnych mas mogą również symbolizować materia prima, często obrazowaną jako wzburzone morze lub pierwotna „papka”, z której dzięki alchemicznej pracy wyłaniają się porządek i rozróżnienie.

4. Materia prima i transformacja alchemiczna

Jak wiadomo, w sercu alchemii leży idea przemiany, w której oczyszczenie odgrywa kluczową rolę. Oczyszczenie nie jest wyłącznie fizyczne, lecz także duchowe, symbolizując doskonalenie zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne. Dla alchemików materia prima jest surowym, oryginalnym źródłem, które zawiera w sobie nieczystości, a także potencjał, aby stać się czymś większym i czystszym.

Oto diagram wyjaśniający tę zasadę transformacji:

materia prima alchemia


Zatem, materia prima pozwala, poprzez zgodność elementów, na użycie siarki (dusza), rtęci (ducha) i wreszcie soli (równowaga i stabilność).

Oczyszczenie materia prima często porównuje się do procesu rafinacji metali. W tej analogii, tak jak surową rudę trzeba stopić i oczyścić, aby wydobyć z niej szlachetny metal, materia prima musi przejść próby oczyszczenia, aby ujawnić swoją prawdziwą naturę i ukryte właściwości. Proces ten jest niezbędny do osiągnięcia ostatecznego celu alchemii: stworzenia kamienia filozoficznego, zdolnego przemieniać metale nieszlachetne w złoto i oferować eliksir długiego życia.

Etapy tej transformacji są szczegółowo opisane w różnych pismach alchemicznych, często w formie złożonych sekwencji operacyjnych obejmujących kalcynację, rozpuszczanie, oddzielanie i koagulację. Każdy z tych etapów ma na celu zredukowanie materii do jej najczystszej postaci, wyeliminowanie zbędnych elementów i ulepszenie tych, które są niezbędne.

5. Materia prima i jej potencjał

Symbolicznie, materia prima reprezentuje znacznie więcej niż tylko substancję fizyczną. Ucieleśnia nieograniczony potencjał, stan czystej możliwości przed interwencją formy i rozróżnienia. W ramach alchemii ta koncepcja materia prima jako źródło wszelkiego stworzenia odpowiada idei powrotu do źródła, do stanu doskonałości i jedności przed zepsuciem i degradacją form materialnych.

Proces, w wyniku którego materia prima zostaje oczyszczona i przekształcona w szlachetną substancję, uznaje się za drogę ku mądrości i oświeceniu. Dla alchemika praca z materia prima nie polega jedynie na manipulowaniu zewnętrznymi substancjami, lecz również na podjęciu wewnętrznego procesu refleksji i duchowego oczyszczenia.

W tym procesie materia prima, ze swoim bogactwem znaczeń i symboliki, służy alchemikowi jako zwierciadło, odzwierciedlające jego własne zanieczyszczenia, które należy oczyścić, i własne przemiany, które należy osiągnąć. Zatem alchemiczna praca nad materia prima staje się aktem medytacji i kontemplacji, gdzie każdemu etapowi procesu zewnętrznego odpowiada rozwój wewnętrzny, a każda przemiana materialna wywołuje przemianę duchową.

Innymi słowy nie da się opisać materia prima w sposób precyzyjny i szczegółowy, ponieważ jest pojęciem, a nie rzeczywistością, lecz jest obecna na każdym etapie pracy alchemicznej, gdyż bez niej praca ta nie byłaby możliwa. Mam więc nadzieję, że ta notatka pozwoli lepiej zrozumieć literaturę alchemiczną i znaczenie tej pierwotnej materii.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany..

Dołącz do społeczności Aeternum w naszej grupie na Facebooku: porady, wskazówki, rytuały, wiedza i produkty w życzliwej atmosferze!
Przejdź do grupy!
Koszyk 0

Twój koszyk czeka na Ciebie

Odkryj nasze produkty
Płatność w 3 lub 4 ratach bez dodatkowych opłat